4956 sayılı Kanunun Uygulanması
2004/.....
Kurumumuz tarafından uygulanmakta olan 1479 ve 2926 sayılı Kanunların bazı maddelerinin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması ve bu Kanunlara geçici maddeler eklenmesini öngören 4956 sayılı Kanun 2.8.2003 tarih ve 25187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Kanun ile yapılan değişikliklerin bir kısmı 8.8.2001 tarihinde, bir kısmı yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş, bir kısmı ise 1.1.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.
Buna göre;
I- 1479 SAYILI KANUNDA YAPILAN
DEĞİŞİKLİKLER:
- 4956 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendinin (a)
alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (II) numaralı bendinin (b) alt
bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
“Esnaf
ve sanatkarlar ile
diğer bağımsız çalışanlardan ticari
kazanç veya
serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir
vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve
Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun
olarak kayıtlı olanlar,”
Bu düzenleme ile sigortalılık niteliği yeniden belirlenmiş ve Türk asıllı olmayanlara sigortalılık hakkı tanımayan madde hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Ayrıca, yapılan bu değişiklikle, madde metni 1479 sayılı Kanunun amacına uygun hale getirilerek, vergi mükellefiyeti bulunmamakla beraber, Esnaf ve Sanatkar Sicili ve kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı sigortalılık kapsamı, vergiden muaf olma şartına bağlanmıştır.
- 4956 sayılı Kanunun 15 inci maddesi
ile 1479 sayılı Kanunun sigortalılığın başlangıcı ve bitişi ile ilgili 25 inci
maddesinin birinci fıkrası;
“Bu Kanunun 24 üncü maddesine göre sigortalı sayılanlardan gelir
vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları, mükellefiyetin başlangıç
tarihinden, gelir vergisinden muaf olanların sigortalılıkları ise Esnaf ve
Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna kayıtlı olmak
şartıyla talep tarihinden itibaren başlatılır.”
şeklinde değiştirilerek 24 üncü maddede yapılan değişiklikle paralellik sağlanmıştır.
Buna göre 4.10.2000 tarihinden sonra başvuruda bulunan ve 24 üncü maddeye istinaden sigortalı sayılanlardan, gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları gelir vergisi mükellefiyetinin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olmak kaydıyla, esnaf ve sanatkar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna kayıtlı bulunanların sigortalılıkları ise talep tarihi itibariyle başlatılacaktır.
Vergiden muaf olanların sicil memurluğu kaydı ile birlikte mesleki faaliyeti (mevcut yapmış olduğu iş) ile ilgili meslek kuruluş kaydından dolayı Kurumumuza tabi sigortalılık taleplerinde, ilgililerin sicil memurluğuna kayıt yaptırmaları esnasında vergi dairelerinden temin ederek ibraz ettikleri vergi muafiyetine ilişkin aynı mahiyetteki yazıyı (EK-1) giriş bildirgesi ekinde il müdürlüğümüz kayıtlarına intikal ettirmeleri halinde talep tarihi itibariyle Kurumumuz sigortalısı olarak kayıt ve tescilleri yapılacaktır.
Öte yandan 619 sayılı KHK’nin 13 üncü maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin I numaralı “ Sigortalı Sayılanlar” bendinin (a) alt bendinde yapılan değişiklikle gelir vergisinden muaf olanlardan esnaf ve sanatkar veya kanunla kurulu meslek kuruluş kayıtlarından birine göre 8.8.2001 ile 2.8.2003 tarihleri arasında yapılan sigortalılık işlemleri geçerli sayılacaktır.
4956 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile yeniden düzenlenen, 1479 sayılı Kanunun “Sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihi” başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile sigortalılığın sona ermesine ilişkin tereddütler ortadan kaldırılmıştır.
Buna göre 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılık;
a) Gelir vergisi mükellefi olanların,
mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri,
b) Gelir vergisinden muaf olanların, Esnaf ve
Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye
kayıtlarının silindiği,
c) Şirketlerle ilgisi kalmayanların,
çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği,
tarihten
itibaren,
d) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına tabi
olarak çalışmaya başlayanların, emekli keseneğinin kesilmeye başladığı,
e) İflasına karar verilmiş olan tasfiye
halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya
şirketin mahkemece tasfiyesine karar verildiği, iflasına karar verilmiş olan
veya tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarından hizmet akdi ile
çalışanların çalışmaya başladığı,
f) 2108 sayılı Kanuna göre 1479 sayılı Kanun
kapsamına giren köy ve mahalle muhtarlarından, kendi nam ve hesabına bağımsız
çalışmasından dolayı gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlar hariç, aynı zamanda
hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,
g) Gelir vergisinden muaf olan, ancak Esnaf ve
Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu
meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden Bağ-Kur
sigortalısı olanlardan bu
sigortalılıklarının devamı sırasında,
hizmet akdi ile
çalışanların çalışmaya başladığı,
Tarihten bir gün önce sona erer.
Sigortalılığı sona erenler, sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren üç ay içinde
Kuruma başvurarak kayıtlarını sildirmek zorundadırlar.
Ayrıca (b) bendinde belirtilenlerden sigortalılığın başlamasına esas teşkil eden kayıtlardan esnaf ve sanatkar sicili ile kanunla kurulu meslek kuruluş kayıtlarından birisinin silinmesi halinde sigortalılığın sona erdirilmesinde bu kayıt esas alınacaktır.
Sigortalılığın sona erdirilme şartları aşağıdaki örneklerle açıklanmıştır.
ÖRNEK-1) 4.11.2000 tarihinde başlayan vergi kaydına istinaden Kurumumuz sigortalılığı başlatılan ve vergi mükellefiyeti 5.8.2003 tarihinde sona eren bir sigortalının 5.8.2003 tarihi itibariyle,
ÖRNEK-2) Seyyar satıcılık mesleğinden dolayı vergiden muaf olan, esnaf ve sanatkar sicil memurluğunda 31.12.1999, seyyar satıcılar odasında 1.1.1999 tarihinde başlayan üyelik kayıtları bulunan ve 5.11.2000 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden talebi üzerine, aynı tarih itibariyle (5.11.2000) kayıt ve tescili yapılan bir sigortalının esnaf sanatkar sicil memurluğu kaydının 30.12.2002, seyyar satıcılar odasındaki kaydının 31.12.2002 tarihinde sona ermesi halinde sigortalının 30.12.2002 tarihi itibariyle,
ÖRNEK-3) Limited şirketi ortağı olması nedeniyle Kurumumuza 5.10.2000 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapılan bir sigortalının hissesini 15.12.2002 tarihinde noter senediyle devretmesi halinde 15.12.2002 tarihi itibariyle,
ÖRNEK-4) Eczacılık mesleğinden dolayı 4.11.2000 tarihinde başlayan vergi kaydına istinaden Kurumumuz sigortalılığı başlatılan bir sigortalının, 1.1.2003 tarihinde Emekli Sandığına tabi bir işte çalışmaya başlaması halinde, bu sigortalının Emekli Sandığı keseneğinin kesilmeye başlayacağı 15.1.2003 tarihinden 1 gün önce, (14.1.2003) tarihi itibariyle,
ÖRNEK-5) 1.1.1983 tarihinde beş ortakla kurulan limited şirketin beş ortağının 1.1.1983 tarihi itibariyle Kurumumuza kayıt ve tescil işlemleri yapılmış olup, ancak limited şirketin 31.12.1998 tarihinde yapılan ortaklar kurulu toplantısında şirketin tasfiyesine karar verilmiştir. Şirketin tasfiye işlemleri halen devam etmekte olup, şirketin A ortağı 30.6.1999 tarihinde 506 sayılı yasaya göre bir işletmede hizmet akdine dayalı olarak çalışmaya başlamıştır. Bu sigortalımızın sigortalılığı hizmet akdine dayalı olarak çalışmaya başladığı tarih itibariyle sona erdirilmesini talep etmesi halinde, 29.6.1999 tarihi itibariyle,
ÖRNEK-6) 26.3.1989 tarihinde yapılan muhtarlık seçiminde muhtar seçilen, bu tarih itibariyle Kurumumuz sigortalılığı başlatılan ve muhtarlığı halen devam eden, vergi mükellefiyeti bulunmayan sigortalımızın, 1.1.1990 tarihi itibariyle 506 sayılı yasaya göre hizmet akdi ile çalışmaya başlaması halinde 31.12.1989 tarihi itibariyle,
ÖRNEK-7) Vergi Usul Kanununun 9 uncu maddesine istinaden vergiden muaf olup, esnaf sanatkar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek odasındaki kaydına istinaden 13.12.2000 tarihi itibariyle Kurumumuza kayıt ve tescili yapılan ve sigortalılığı devam ederken 3.12.2002 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasaya göre hizmet akdi ile çalışmaya başlayan bir sigortalının sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce, (2.12.2002)
sigortalılıkları sona erdirilecektir.
Ayrıca;
a) Örnek “6” daki sigortalının 506 sayılı Yasaya tabi hizmet akdine dayalı
sigortalılığının 31.12.2001 tarihinde sona ermesi durumunda muhtarlık görevi halen devam ettiğinden 1.1.2002 tarihi itibariyle Kurumumuza tabi sigortalılığı (06) yeniden başlatılacaktır.
b) Örnek “7” deki sigortalının 3.12.2000 tarihinde Sosyal Sigortalar Kurumunda
başlayan hizmet akdine dayalı
çalışmasının 31.12.2002 tarihinde sona ermesi durumunda, Kurumumuz sigortalılığı 1.1.2003 tarihi
itibariyle başlatılmayacak, 24 üncü ve
25 inci madde
hükümleri doğrultusunda ilgilinin
vergi muaflığından dolayı kayıtlı bulunduğu mesleki faaliyetinin devamı
araştırılacak, bu faaliyetin devam ettiğinin tespiti halinde, talep tarihi
itibariyle (06) yeniden sigortalılık başlatılacaktır.
- 4956 sayılı
Kanunun 16 ncı
maddesiyle 1479 sayılı
Kanunun “Yazılma” başlıklı 26 ncı
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle ve birinci fıkradan sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Üç ay içinde kayıt ve tescilini yaptırmayan
sigortalılar Kurumca re’sen kayıt ve
tescil edilir.”
“Gelir vergisi
mükelleflerinin
mükellefiyet tescili ve
terkinine ilişkin
bilgiler, Kurum ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenecek usul ve
esaslara göre Kuruma bildirilir.
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf kefalet kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve bankalar, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olanlarla ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde sigortalı olduklarını gösterir belgeyi istemek ve belge istenenler de bu belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.”
Bu madde hükmü doğrultusunda gelir vergisi mükelleflerinin mükellefiyet tescili ve terkinine ilişkin bilgilerin Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğünden temin edilmesi amacıyla 23.6.2003 tarihinde Teknik İşbirliği Protokolü imzalanmış olup, protokolün uygulanmasıyla ilgili çalışmalar devam etmektedir.
- 4956 sayılı Kanunun 20 nci
maddesiyle 1479 sayılı
Kanunun 39
uncu
maddesinin ikinci fıkrası;
etmek istedikleri takdirde, bu sürelere ilişkin primler, toptan ödeme
talebinde bulundukları tarihte son defa prim ödedikleri basamağın, ihya
talebinde bulundukları tarihteki tutarları esas alınarak hesaplanır ve tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde
ödenir. Bu şekilde ihya edilen süreler yaşlılık aylığı bağlanmasında ihya
tarihinden itibaren altı ay sonra sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.
Bu Kanuna tabi hizmetlerin 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi
Hakkında Kanunun 5 inci maddesine göre ihyasında da, bu fıkra hükmü uygulanır.”
şeklinde değiştirilmiştir.
Daha önce tasfiye edilen sürelerin ihyası için öngörülen yeniden zorunlu sigortalı olma şartı kaldırılmıştır. Dolayısıyla, isteğe bağlı sigortalı olanlar da ihya talebinde bulunabileceklerdir.
Zorunlu veya isteğe bağlı sigortalı olmak suretiyle, tasfiye edilen sigortalılık sürelerini ihya talebinde bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçları, toptan ödeme talebinde bulundukları tarihte son defa prim ödedikleri basamağın, ihya talebinde bulundukları tarihteki prim tutarlarının tasfiye edilen hizmete ilişkin ay sayısıyla çarpılması suretiyle bulunacak ve ilgililer bu borçlarını, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödeyeceklerdir. Tasfiye edilen hizmet süresine ilişkin olarak, bir aydan eksik olan günler aya iblağ edilerek hesaplama yapılacaktır. Buna ilişkin bilgisayar programı yapılmış olup, hazırlanan talep dilekçesi örneği ekte gönderilmiştir. (EK-2)
Bu şekilde ihya edilen süreler, yaşlılık aylığı bağlanmasında ihya işleminin gerçekleşmesinden itibaren 6 ay geçmeden sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyecektir.
- 4956 sayılı Kanunun 25 inci
maddesiyle 1479 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle;
“Bu Kanuna göre ödenecek sigorta primi; sigortalının seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği 50 nci maddede belirtilen gelir basamağının %20’sidir.” Hükmü getirilmiştir.
28.01.2004 tarih, 25360 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 5073 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle 1479 sayılı Kanunun
50 nci maddesinin ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ Tabloda
yer alan gelir basamakları her yıl 1 Ocak’tan geçerli olmak üzere, önce yıllık
programda öngörülen yıl sonu tüketici
fiyat indeksi tahmini artış oranı kadar artırılarak bulunan tutara, gayrisafi yurt içi hasıla
sabit fiyatlarla gelişme hızı tahmini artış oranı uygulanmak suretiyle
belirlenir. Ancak yılı içinde tüketici fiyat
indeksi artış oranının yıl sonu için
öngörülenden yüksek gerçekleşmesi halinde öngörülen oranın aşıldığı ayı takip
eden aybaşından geçerli olmak üzere
gelir basamakları Bakanlar Kurulunca
yeniden belirlenir.” Hükmü getirilmiş
olup, uygulamaya maddenin yürürlük tarihi olan 01.01.2005 tarihinde
başlanacaktır.
- 4956 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle
1479 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları;
“Ancak, diğer sosyal
güvenlik kanunlarına tabi bir işte çalıştıktan sonra bu Kanun kapsamına
girenlerin basamakları, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen
süre dikkate alınarak intibak ettirilmek suretiyle belirlenir.
Bu Kanun kapsamından
çıkarak, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sigortalı olduktan sonra
tekrar bu Kanun kapsamına girenlerin basamakları, diğer sosyal güvenlik
kanunları kapsamında geçirilen süre dikkate alınarak daha önce bulundukları son
basamak üzerine intibak ettirilmek
suretiyle yeniden belirlenir.”
şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan bu değişiklikle diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında hizmetleri bulunanların tescil basamaklarının tespiti yeni esaslara bağlanmış, ayrıca terk ve yeniden sigortalılık süreleri arasında dikkate alınmayan diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetlerin de basamak intibakında esas alınması öngörülmüştür.
Ayrıca, basamak tespitinde, 12 inci basamağa kadar sınırlama kaldırılmış, Kuruma kayıt ve tescil edilmeden önce, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında geçirilen sürelerin tamamının, 1479 sayılı Kanunun değişik 52 nci maddesinde öngörülen basamak yükseltme esasları çerçevesinde dikkate alınması sağlanmıştır.
ÖRNEK: Sigortalı 20 yıl, 3 ay T.C. Emekli Sandığına tabi olarak çalıştıktan sonra istifa ederek 1.11.2000 tarihinde Bağ-Kur’a kayıt ve tescilini yaptırmıştır.
İlgilinin sigortalılığının başlangıç tarihinde ilk oniki basamakta prim ödeme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren her basamakta prim ödeme süresi iki yıl olduğundan tescil basamağı şu şekilde tespit edilecektir;
- İlk 12 yıl için 12 nci basamağın süresi tamamlanmış olacak.
- Kalan 8 yıl için 4 basamak verilerek 16 ncı basamağın süresi tamamlanmış olacak,
- Böylece tescil basamağı 17 olan ilgili, bu basamakta 3 ay kıdemli sayılacaktır.
Dolayısıyla kıdem süresi ile birlikte 21 ay daha prim ödeyerek 18 inci basamağa
yükselmeye hak kazanabilecektir.
Ayrıca, terk ve yeniden sigortalılık süreleri arasında diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak geçirilen süreler de, terk tarihinden önce son defa ödenen basamak üzerine,
52 nci maddeyle belirlenen basamak yükseltme esaslarına göre intibak ettirilmek suretiyle, ilgililerin prim ödemeye esas yeni basamakları tespit edilecektir.
Yeniden sigortalılık başvurusu sırasında, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmet süresi olduğunu beyan eden sigortalıların bu süreleri, diğer sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları hizmet belgelerinde belirtilen süreler esas alınarak şahıs kütüklerine işlenecek ve herhangi bir hak kaybına neden olunmaması bakımından söz konusu hizmetler ilgili kurumdan süratle istenilecektir. Gelecek hizmet süresinde farklılık olması halinde, önceki bilgiler iptal edilip yeni hizmet süreleri, bununla ilgili oluşturulan panelde değişiklik yapılmak suretiyle şahıs kütüğüne aktarılacak ve sonucu sigortalıya yazılı olarak bildirilecektir.
Bilindiği üzere 51 inci maddede yapılan bu değişiklik sonucu tescil ve yeniden sigortalılıkta basamak tespit işlemlerinin bilgisayar ortamında yapılması için gerekli program uygulamaya konulmuş olup, il müdürlüklerimiz yapılacak işlemlerin aşağıda belirtilen esaslar doğrultusunda sonuçlandırılması için Genel Müdürlüğümüzün 21.3.2002 tarih ve 2002/14 sayılı Genelgesi ile talimatlandırılmıştır.
- 4956 sayılı Kanunun 27 nci
maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesinde yapılan değişiklikle;
“Sigortalılar, aylık prim borcunu ilgili
ayın sonuna kadar ödemek zorundadırlar. Kurumun, 17.10.1983 tarihli ve 2926
sayılı Kanuna göre tahakkuk eden prim alacakları aylık olarak veya Kurumca
tespit edilecek dönemlerde ödenir. Ayrıca, Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün
bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir.
Kurumun,
süresinde ödenmeyen prim ve prime
ilişkin alacakları ile her ne nam altında olursa olsun diğer alacaklarının
tahsilinde 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri
uygulanır.
Sigortalılar
tarafından ödenmesi gereken primler süresi içinde ve tam olarak ödenmezse,
primlerin ödenmeyen kısmına sürenin bittiği tarihten başlamak üzere %10
oranında artırılır. Bu miktara, borç ödeninceye kadar gecikilen her ay için ayrıca Hazine Müsteşarlığınca
açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen
Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak
gecikme zammı hesaplanır.
Afet bölgesindeki şartları ve gelişmeleri göz önünde tutarak, sigortalıların ödemesi gereken primlerin ödeme sürelerini bu fıkrada belirlenen sürelere bağlı kalmaksızın belirlemeye ve ertelemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir.”
hükmü getirilmiştir.
Bu hüküm doğrultusunda bilgisayar programı yeniden düzenlenmiştir.
ÖRNEK 1 : Sigortalı A’nın
Son basamağı : 10
2003 Ağustos ayı primi : 159.692.304.-TL
2003 Ağustos ayı için Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi %2.77 olduğuna göre ;
Bu sigortalımızın 2003 Eylül ayındaki 2003 Ağustos ayı primi şu şekilde hesaplanacaktır. Ağustos ayı primi önce %10 artırılır.
(159.692.304 + 15.969.230)= 175.661.534.-TL
Bu toplama Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi oranında gecikme zammı uygulanır.
175.661.534
X %2.77= 4.865.824.-TL
Bu tutar aylık primin %10 artırılarak bulunan miktarına eklenerek Ağustos ayı primi gecikme zammı ile birlikte hesaplanır.
175.661.534+4.865.824= 180.527.358.-TL
Yine sigortalı A’nın
31.8.2003 tarihindeki toplam borcundan 2003 Ağustos ayı primi
düşüldükten sonra kalan tutara 2003 Eylül ayında %2.77 gecikme zammı
uygulanacaktır.
ÖRNEK 2: Kurumumuza 01.04.2003 tarihinde 1 inci basamaktan kayıt tescili
yapılan ve hiç prim ödemesinde bulunmayan bir sigortalının Eylül 2003 primi dahil geçmiş sürelere ait prim borçlarını Eylül 2003 tarihinde ödemede bulunması halinde ilgilinin ödeyeceği borcun hesaplanması;
2003 Ağustos ayı itibariyle,
Prim aslı borcu: 610.837.152.-TL
Gecikme zammı borcu: 89.292.186.-TL
Toplam borç: 700.129.338.-TL
Toplam borç miktarından ödenmeyen 2003/ 8 inci aya ait 1 inci basamak primi % 10 artırılarak bu toplama % 2.77 Hazine bileşik faizi uygulanacak , toplam borçtan kalan tutara ise sadece Hazine bileşik faizi uygulanacaktır.
Buna göre;
Ağustos ayı primi : 121.956.434.-TL
% 10 artırım : 12.195.644.-TL
Toplam: 134.152.078.-TL
%2.77 Hazine Bil.Faizi: 3.716.013.-TL
Ağustos öncesine ait kalan toplam borç : 578.172.904.-TL
%2.77 Hazine Bil.Faizi: 16.015.389.-TL
Eylül ayı primi tutarı: 121.956.434.-TL
İlgilinin Eylül ayı primi dahil ödemesi gereken toplam borç : 854.012.818.-TL şeklinde hesaplanmış olacaktır.
4956 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde yapılan değişikliklerle
ilgili olarak 22.09.2003 tarih, 81477 ve
2003/10 nolu genelge il müdürlüklerimize gönderilmiş, söz konusu genelgenin 6
ncı maddesi,
“ Zorunlu sigortalılık kapsamından çıktıktan sonra isteğe bağlı sigortalılık
talebinde bulunmadan prim ödemelerine devam eden, en son 2.8.2003 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalılık ve prim ödemelerinin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi talebinde bulunan, talebi üzerine sigortalılık süreleri prim ödemelerine göre tespit edilen ve dilekçe tarihi itibariyle isteğe bağlı sigortalılığı başlatılan ancak, isteğe bağlı sigortalılık talep tarihi itibariyle Kurumun sağlık sigortası yardımlarından yararlanamayan sigortalıların en geç 2.8.2004 tarihine kadar talepte bulunmaları, isteğe bağlı sigortalılık başlangıç tarihi ve talep tarihi arasında ödemesi gerekli sağlık primi borç ve cezaları toplamını talep tarihinden itibaren 6 ay içerisinde ödeme tarihindeki cezaları ile birlikte ödemeleri, ayrıca talep tarihini takip eden aybaşından itibaren cari aylara ait primlerini de aksatmadan ödemeleri halinde Kurumumuz sağlık sigortası yardımlarından yararlanmaları mümkün olacaktır.” şeklinde değiştirilmiş olup, uygulamanın yapılan bu değişiklik paralelinde yürütülmesi gerekmektedir.
4956 sayılı
Kanunun 34 üncü maddesi
ile 1479 sayılı
Kanunun
3396 sayılı Kanunun 17 inci
maddesiyle yürürlükten kaldırılan 80 inci maddesi;
“ Bu Kanunun 26 ncı maddesinde
belirtilen tescil ve
sigortalılığın sona ermesi ile ilgili
yükümlülüğe uymayan sigortalılara
Kurumca ellimilyon lira idari para cezası verilir. Bu miktar, her yıl Maliye
Bakanlığınca 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesi gereğince belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılır.
Hakkında para cezası uygulanan sigortalılar, gerekçesini belirtmek
suretiyle para cezasına karşı tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma itiraz edebilirler. İtiraz takibi
durdurur. Kurum en geç otuz gün içinde itirazı inceler ve karara bağlar. Kurum
tarafından itirazın reddedilmesi halinde, sigortalılar red kararının kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren altmış
gün içinde yetkili
idare
mahkemesine
başvurabilirler. Mahkemeye başvurulması
cezanın takip ve tahsilini durdurmaz,
İdari para cezalarının tahakkuk ve tahsilatında
beş yıllık zamanaşımı uygulanır.
Sağlık karneleri ve/veya kartını bir
başkasına kullandıranlardan veya başkası adına
kullananlardan ve buna yardımcı olduğu belgelenenlerden, Kurumca yapılan
sağlık gideri Kanuni faiziyle iki katı olarak müştereken ve müteselsilen tahsil edilir ve ilgililer
hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri
uygulanır.
Kendilerine yapılan tebligat
tarihinden itibaren onbeş gün içinde idari para cezasını veya borçlarını itiraz etmeden ödeyenlerin bu borçları üçte bir oranında
terkin edilir.”
şeklinde yeniden düzenlenmiş olup, konuya ilişkin genelge bilahare gönderilecektir.
- 4956 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi
ile 1479 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının
birinci cümlesi ile
ikinci ve üçüncü
fıkralarında yapılan değişiklikle;
“Bu Kanun ile 2926 sayılı Kanun ve
bu kanunlarda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalı olanlar, askerlikte er
olarak geçen hizmet süreleri ile yedek subay okulunda geçen sürelerinin
tamamını borçlanabilirler.
Borçlanma primleri
sigortalının talep tarihinde bulunduğu basamağın prim tutarları üzerinden hesaplanır
ve tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde ödenir. Borçlanma primleri süresi
içinde ve tam olarak ödenmezse borçlanma geçersiz sayılır.
Borçlandırılan süre, sadece sigortalılık süresi olarak değerlendirilir, aylık bağlamaya esas ortalama gelir tutarının hesabında dikkate alınmaz.”
hükmü getirilmiştir.
Ayrıca askerlik borçlanması yapan sigortalıların askerlikte geçen süreleri ile Kurumumuz kapsamındaki sigortalılık sürelerinin çakışması halinde, çakışan süreler çıktıktan sonra kalan askerlik süresinin borçlanılacak süre olarak alınması gerekmektedir.
Diğer taraftan, ikinci ve üçüncü fıkralarda yapılan değişiklikler 8.8.2001 tarihinden itibaren geçerli olduğundan 8.8.2001 tarihinden itibaren askerlik borçlanması talebinde bulunanlardan borçlanmaları geçerlilik kazananların yaşlılık ve malullük aylığı bağlanmasında bir yıllık bekleme süresi aranmayacaktır.
Ayrıca, vergi ve muhtarlık borçlanma süreleri 2829 sayılı Kanuna göre birleştirilecek hizmet sürelerinden sayılacak, ancak son 7 yılın ortalamasında dikkate alınmayacaktır.
- 4956 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile 1479 sayılı
Kanunun ek 12 nci maddesi;
“Bu Kanuna göre ilk defa sigortalı olanların sağlık yardımından yararlanmaları, en az sekiz ay, yeniden sigortalı olanların ise en az dört ay eksiksiz sağlık sigortası primi ödemiş olmaları, sağlık ve sigorta prim borcu bulunmaması şartına bağlıdır.”
şeklinde yeniden düzenlenmiş olup, 8.8.2001 tarihinden
itibaren yürürlüğe girmiştir.
- 4956 sayılı Kanunun 39 uncu
maddesi ile 1479 sayılı Kanunun ek 15 inci maddesinin (a) bendi;
“
Sigortalılardan ilk sekiz basamakta bulunanların, bu Kanunun 50 nci maddesine
göre belirlenen sekizinci gelir basamağının, dokuz ve daha yukarı basamaklarda
bulunan sigortalıların ise bulundukları gelir basamağı tutarının %20’si
oranında ödeyecekleri sağlık sigortası primleri” şeklinde
değiştirilmiştir.
- 4956 sayılı Kanunun
43 üncü maddesi
ile 1479 sayılı Kanunun
ek 19 uncu
maddesinde yapılan değişiklikle;
“Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce Kuruma kayıt ve tescili yapıldığı halde, beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanlar ile beş yıl ve daha fazla süre prim ödemeyenlerin sigortalılıkları; prim ödemesi bulunan sigortalının ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalının sigortalılığı ise tescil tarihi itibariyle sigortalının müracaatına kadar askıya alınır. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.” hükmü getirilmiştir.
Bu hüküm; sigortalılık işlemlerinin durdurulması veya iptali anlamına gelmediği gibi, bu durumda olanlar hakkında il müdürlüklerince hiçbir işlem yapılmaması anlamını da taşımamaktadır. Dolayısıyla bu durumda olanların sigortalılık işlemleri, kendileri veya haksahiplerinin talepleri veya il müdürlüklerince kendilerine ulaşılabilmesi halinde, bu Kanun ile getirilen hükümler doğrultusunda yeniden başlatılacaktır.
Kuruma kayıt ve tescil tarihinden itibaren 5 yıl ve daha fazla süre ile hiç prim ödememiş olanların sigortalılıkları tescil tarihi itibariyle, prim ödemesinde bulunmakla birlikte beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların sigortalılıkları ise ödediği
primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle bilgisayar programı aracılığıyla merkezi olarak (18 kodu ile) durdurulacak ve prim hesapları da aynı programla yapılacak olmakla beraber, il müdürlükleri sigortalılık işlemleri bu şekilde durdurulan ve henüz prim ödemesi bulunmayanlara ait Genel Müdürlükçe daha sonra gönderilecek listeleri aldıktan sonra bu sigortalılarla ilgili olarak aşağıda belirtilen işlemleri yapacaklardır.
1) Gerek, sigortalının kendisi ile gerekse meslek kuruluşu veya vergi dairesi ile yazışma yapılarak sigortalılıklarının devam edip etmediği ve sigortalının Bağ-Kur Kanunu kapsamında olup olmadığı tespit edilecektir.
2) Sigortalıların bilgi işlem kayıtlarında mevcut adreslerinin değişmiş olup, olmadığı tespit edilecektir.
3) Sigortalılık durumlarında ve adreslerinde ortaya çıkmış olan değişiklikler döküm föyü tanzim etmek suretiyle bilgisayar ortamına aktarılacaktır.
4) Sigortalılığı sona erenlerin, sigortalılıklarının sona erdiği tarihe kadar, sigortalılığı halen devam edenlerin ise, kendilerine yazışma yapılacak ayın sonu itibariyle hesaplanacak prim ve her türlü borçlarını ödemeleri konusunda gerekli tebligat gönderilecektir.
İl Müdürlüklerince konunun titizlikle takibinin yapılması ve yapılan işlemler neticesini ihtiva edecek raporun her altı ayda bir Sigortalılar Dairesi Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, sigortalılığı bu şekilde askıya alınanlara ait işlemler, il müdürünün görevlendireceği personel tarafından yapılacak ve il müdürlükleri bu konuda görevlendirecekleri personel için en kısa süre içerisinde Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığından password isteyeceklerdir.
Konu ile ilgili program düzenlendikten sonra Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca il müdürlüklerine bilgi verilecektir.
- 4956 sayılı Kanunun 44 üncü
maddesiyle 1479 sayılı Kanunun ek 20 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aşağıdaki fıkra üçüncü fıkra olarak maddeye eklenmiştir.
Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefiyeti devam edenlerden, sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından, aylığın bağlandığı veya tekrar çalışmaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil %10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.
Diğer sosyal güvenlik
kanunlarına göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlananlardan, ticari kazanç veya
serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi
mükellefi olanlar çalışmaya başladıkları ayı takip eden aybaşından itibaren,
çalışmalarının sona erdiği ay dahil bu Kanunun 50 nci maddesine göre belirlenen
12 nci gelir basamağının %10’u oranında
sosyal güvenlik destek primi öderler. Sosyal güvenlik destek primi ödemesi
gerekenlerden bu Kanunun yayım tarihinden
önce aylık bağlananlar
Kanunun yayımını, daha sonra
tekrar gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ise
mükellefiyetin başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde
Kuruma yazılı bildirimde bulunmak zorundadırlar. Bu süre
içinde Kuruma yazılı bildirimde
bulunmayanlar ile
Kurumca tespit edilemeyenlerden sosyal güvenlik destek primi, 53 üncü maddeye göre hesaplanarak tahsil edilir.” hükmü getirilmiştir.
Bu hüküm doğrultusunda konuyla ilgili olarak 21.10.2003 tarih ve 9261 sayılı uygulama talimatı il müdürlüklerimize gönderilmiştir.
Ancak, 4956 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 20 inci maddesinde yapılan bu değişiklikle; diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlananlardan sadece ticari kazanç ve serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlardan destek primi kesilmesi uygulamasına başlanılmış olup kurumlar vergisi kapsamında bulunan anonim, limited , sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket ortakları kapsam dışında tutulmuştur.
- 28.01.2004 tarih ve 25360 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5073 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 1479 sayılı Kanunun ek
20 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 3
üncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilerek;
“Bu Kanuna göre
yaşlılık aylığı bağlananlardan, 24 üncü maddenin ( I )numaralı bendinde
belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya
başlayanların, sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından, aylığın
bağlandığı veya tekrar çalışmaya
başlanıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği
ay dahil % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.
Diğer sosyal güvenlik kanunlarına
göre yaşlılık veya malullük aylığı bağlananlardan 24
üncü maddenin (I)
numaralı bendinde belirtilen
kapsamda
çalışmaya
başlayanlar, çalışmaya başladıkları ayı takip eden aybaşından itibaren,
çalışmalarının sona erdiği ay dahil, bu Kanunun 50 inci maddesine göre
belirlenen onikinci gelir basamağının %
10’u oranında sosyal güvenlik destek primi öderler.” hükmü getirilmiştir.
Bu düzenleme sonucu anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket ortakları da kanunun yayım tarihi olan 28.01.2004 tarihi itibariyle kapsama alınmış olup 01.02.2004 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen şirket ortaklarından da sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.
-
4956 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ile 1479 sayılı Kanunun Anayasa mahkemesince
iptal edilen geçici 15 ve 16 ncı maddeleri aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş ve Kanuna
aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ
MADDE- 15 Bu Kanunun değişik 51 nci maddesinin üçüncü
ve dördüncü fıkra hükümleri, talepte bulunmaları kaydıyla tescil tarihindeki
basamak sayısı dikkate alınarak değişiklikten önce sigortalı olanlara da
uygulanır.
Bu madde ile getirilen basamak intibakı hakkından, 4.10.2000 tarihinden önce sigortalı olup, sigortalılıklarının başladığı tarihteki mevzuata göre basamağı tespit edilenlerde talepte bulunmak suretiyle yararlanabileceklerdir.
GEÇİCİ
MADDE –16 30.08.1996 tarihli ve 4181 sayılı Kanunla
verilen basamak yükseltme hakkından yararlananlar hakkında, bu Kanunun değişik
52 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Kanunla getirilen haklardan yararlanmak suretiyle bulundukları basamakları en fazla 12 basamak yükselten sigortalılar 1479 sayılı Kanunun, 4447 sayılı Kanunla değişik 52 nci maddesiyle getirilen basamak yükseltme şartlarına tabi olmayacaklardır. Bir başka anlatımla, bu haktan yararlanan sigortalılar, intibak ettirildikleri basamaklardan sonraki basamak yükseltme işlemleri hususunda, bu uygulamaya ilişkin talep tarihlerinde geçerli olan basamak yükseltme hükümlerine tabi olacaklardır.
Dolayısıyla, 12 nci basamaktan sonraki basamaklardan birine intibak ettirilen ve 4447 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra verdikleri basamak yükseltme talepleri, iki yılını doldurmadığı için işleme alınmayan sigortalıların bu talepleri geçerli sayılacaktır.
Basamak yükseltme talepleri geçerli sayılan ancak 4447 sayılı Kanunun uygulamasından sonra basamağı yükseltilmediği için düşük basamaktan prim ödeyen ve bu nedenle borçlu duruma düşecek olan sigortalıların borçları, verilecek bir aylık süre içerisinde tahsil edilecek olup, elde etmiş oldukları veya kullandıkları hakları, iptal edilmeyecektir.
Bu uygulama, aylık bağlanmış olanlar hakkında yapılmayacaktır.
GEÇİCİ MADDE 18- “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 4.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49 uncu ve ek 15 inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.”
Bilindiği üzere sağlık sigortası uygulaması kademeli olarak, 1.1.1986 tarihinden itibaren 11 ilimizde, daha sonra 1.1.1987 tarihinden itibaren 20 ilimizde, 1.4.1988 tarihinden itibaren 20 ilimizde, son olarak da 1.5.1988 tarihinde başlamak üzere 16 ilimizde uygulamaya konulduğundan, 20.4.1982 tarihinde vergi mükellefiyeti başlayan sigortalıların vergi mükellefiyet sürelerine ilişkin borçlanma tutarları hesaplanırken illerin sağlık sigortası uygulamasına girdiği tarihler dikkate alınacaktır. İl müdürlüklerimizin, kayıtlarına, gerek illerindeki vergi dairelerinden gerekse diğer illerden getirilecek vergi mükellefiyet sürelerini gösterir belgeleri (EK-4) titizlikle kontrol etmeleri, gerekiyorsa bu vergi daireleri ile yazışma yaparak bu süreleri teyit ettirmeleri gerekmektedir.
Gerekli kontrollerden sonra bilgisayar ortamından alınacak borç tebligatının (EK-5) sigortalıya iadeli-taahhütlü olarak tebliğ edilmesi temin edilecektir.
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığımızca konu ile ilgili program çalışmaları tamamlanmış olup uygulama talimatı bilahare gönderilecektir.
Sigortalıların, 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasında kesintisiz olarak vergi kayıtlarının devam etmesi halinde borçlanmak istedikleri sürelerde Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi olarak geçen sürelerin bulunması durumunda kısmi borçlanma yapmaları mümkün değildir.
ÖRNEK: 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasında vergi mükellefiyeti olan ve bu mükellefiyeti halen devam eden ve 4.10.2000 tarihi itibariyle Kurumumuza kayıt ve tescilini yaptıran 4956 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2.8.2003 tarihinden sonra 1.9.2003 tarihinde bulunduğu 6 ncı basamaktan 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi sürelerini borçlanma talebinde bulunan bir sigortalının illerin sağlık sigortası kapsamına alındıkları tarihlere göre ödeyecekleri tutarlar aşağıda gösterilmiştir.
I inci Gruptaki Sigortalının
4.10.2000-20.4.1982 4.10.2000-1.1.1986 Toplam Vergi
tarihleri arası (6664 gün ) tarihleri arası (5313 gün) Borçlanması
222 aylık prim tutarı 178 aylıksağlık primi tutarı tutarı
14.543.383.836.- + 12.936.763.210.- = 27.480.147.046
4.10.2000-20.4.1982 4.10.2000-1.1.1987 Toplam Vergi
tarihleri arası (6644 gün) tarihleri arası (4953 gün) Borçlanması
222 aylık prim tutarı 166 aylık Primi Tutarı Tutarı
14.543.383.836.- + 12.064.621.870.- = 26.608.005.706.-
III üncü Gruptaki Sigortalının
4.10.2000-20.4.1982 4.10.2000-1.4.1988 Toplam Vergi
tarihleri arası (6644 gün) tarihleri arası (4503 gün) Borçlanması
222
aylık prim tutarı 151 aylık Prim Tutarı
Tutarı
14.543.383.836.- + 10.974.445.195.- =
25.517.829.031.-
IV üncü Gruptaki Sigortalının
4.10.2000-20.4.1982 4.10.2000-1.5.1988 Toplam Vergi
tarihleri arası (6644 gün) tarihleri arası (4473 gün) Borçlanması
222
aylık prim tutarı 150 aylık Prim Tutarı
Tutarı
14.543.383.836.- + 10.901.766.750.- = 25.445.150.586.-
Sigortalının, tarafına bildirilen vergi borçlanma tutarını yazımızın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ödemesi halinde, borçlanılan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilecektir.
4956 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 2.8.2003 tarihinden önce 619 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesine göre 20.4.1982 ile 4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi sürelerini borçlanma talebinde bulunan sigortalılar tebliğ edilen borç miktarlarını talepte bulundukları tarihteki mevzuat hükümleri çerçevesinde ödemeye devam edeceklerdir.
1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre Bağ-Kur sigortalısı olması gereken ancak, 4.10.2000 tarihine kadar Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan şirket ortaklarının
kayıt, tescil ve 4.10.2000 tarihinden önceki sürelerine ilişkin işlemleri de vergi mükellefleri için yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde yerine getirilecektir.
Ancak şirketin faaliyete başladığı tarih ile ortakların şirkete katılma tarihleri farklı olabileceğinden, şirket ortaklarının giriş bildirgeleri, şirketin tabi olduğu vergi dairesi ve
ticaret odası tarafından tasdik edilecek, terk tarihinin tespitinde de her iki kurumun kayıtları birlikte istenilecektir.
GEÇİCİ MADDE 19- Konuyla ilgili olarak 12.08.2003 tarih, 70107 sayılı genelge ile il müdürlüklerimize talimat verilmiştir.
GEÇİCİ MADDE 20- 4956
sayılı Kanunla 1479 sayılı Kanuna eklenen
geçici 20 nci maddesi ile;
“ Bu Kanunun değişik
25 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri, deşikliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önce iflas veya tasfiye işlemleri başlayan şirket ortaklarına
da talepleri halinde uygulanır.”
hükmü getirilmiştir.
Bu hüküm doğrultusunda 4.10.2000 tarihinde önce Kurumumuza kayıt ve tescili yapılan, ancak 4.10.2000 tarihinden önce iflas ve tasfiye işlemleri başlayan şirketlerin ortaklarından 506 sayılı yasaya göre hizmet akti ile çalışmaya başlayanlara talepleri halinde uygulanır.
GEÇİCİ MADDE –2 Basamak yükseltme hakkı verilmesiyle ilgili olarak il müdürlüklerimize 07.08.2003 tarih, 69267 sayılı 2003/ 6 nolu genelge ile talimat verilmiştir.
4.10.2000 TARİHİNDEN ÖNCE VERGİ,
MESLEK KURULUŞU VE SİCİL MEMURLUĞU KAYDINA GÖRE SİGORTALI OLANLAR HAKKINDA
YAPILACAK İŞLEMLER:
- 4.10.2000 tarihinden önce kayıt ve tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu tarihten önce geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülecektir.
- 4.10.2000 tarihinden önce, bu tarihte geçerli mevzuat hükümlerine göre vergi dairesi, meslek kuruluşu ve esnaf sanatkar sicil memurluğu kayıtlarına veya bunlardan herhangi birinin kaydına göre sigortalı olan ve bu sigortalılığı 4.10.2000 tarihinde de devam etmekte olanların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 4.10.2000 tarihinden önce geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülecektir.
- Ayrıca, 4.10.2000 tarihinden önce kayıt ve tescil edilmiş olmakla beraber, 4.10.2000 tarihinden önce vergi, esnaf sicil memurluğu veya meslek kuruluş kayıtları sona eren ve yine 4.10.2000 tarihinden önce yeniden sigortalı olması gerekenlerin 4.10.2000 tarihinden sonra tespit edilmiş olması halinde de haklarında 4.10.2000 tarihinden önceki mevzuat hükümleri uygulanacaktır.
- Ancak, bu sigortalıların yukarıda belirtildiği şekilde devam eden sigortalılıklarının, 4.10.2000 tarihinden sonraki herhangi bir tarihte sona ermesi halinde, terk işleminden sonra yeniden başlayan vergi, sicil veya meslek kuruluşu kayıtlarına göre yeniden sigortalılık
taleplerine ilişkin işlemleri 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değişik 25 inci maddesi hükümlerine göre yerine getirilecektir.
ÖRNEK-1 Kunduracılık mesleğinden dolayı 24.6.1990 tarihinde vergi mükellefiyeti, 27.6.1990 tarihinde sicil kaydı, 29.6.1990 tarihinde de Kunduracılar Odasından oda kaydı bulunan ve Kurumumuza 24.6.1990 tarihinde kayıt ve tescili yapılan bir sigortalının her üç
kuruluş kaydından en az birinin devam etmesi halinde sigortalılık 4.10.2000 tarihinden sonra da devam edecektir.
ÖRNEK-2) Kahvecilik mesleğinden dolayı, 2.6.1992 tarihinde esnaf sanatkar sicil memurluğu, 7.6.1992 tarihinde kahveciler odasında başlayan kayıtları bulunan ve Kurumumuza 2.6.1992 tarihinde kayıt ve tescili yapılan bir sigortalının her iki kuruluştaki veya bu kuruluşlardan birindeki kaydı devam ettiği sürece Kurumumuz sigortalılığı devam edecektir.
ÖRNEK-3) Kasaplık mesleğinden dolayı 27.8.1991 tarihi itibariyle kasaplar odasında üyelik kaydı bulunan, vergi ve sicil kaydı bulunmayan ve Kurumumuza 27.8.1991 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapılan bir sigortalının oda kaydı devam ettiği sürece Kurumumuz sigortalılığı devam edecektir.