Basamak Yükseltme
Hakkı Verilmesi
2003/6........
Kurumumuz tarafından uygulanmakta olan 1479 ve 2926 sayılı Kanunların bazı maddelerinin değiştirilmesini ve bu Kanunlara ek ve geçici maddeler eklenmesini öngören 4956 sayılı Kanun 2.8.2003 tarih ve 25187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Kanunun Geçici 2 inci maddesiyle getirilen basamak yükseltme hakkı ile ilgili madde metni aşağıda belirtilmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 2- 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlar, bulundukları basamak dahil, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde yazılı talepte bulunmak şartıyla, bulundukları basamakları en fazla oniki basamak yükseltebilirler. Basamak yükseltme primi, sigortalının talep tarihinde bulunduğu basamaktan, yükselerek intibak etmek istediği basamağa kadar her basamak için öngörülen bekleme süresindeki prim tutarına basamak yükseltme farklarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanır. Bu tutarın, ilk taksitinin talep tarihini takip eden ay içerisinde ödenmesi şartıyla ilk taksitin ödendiği ayı takip eden üçer aylık dönemler halinde üç eşit taksitte ödenmesi zorunludur. Basamak yükseltme tutarının tamamen veya kısmen ödenmesi halinde sigortalı son ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle bu ödemenin tam olarak karşıladığı basamağa intibak ettirilir. Basamak yükseltme primleri, primi ödenmiş süreler olarak değerlendirilmez.
Basamak yükseltme hakkından yararlanan sigortalılara, basamak intibaklarının yapıldığı tarihten itibaren üç yıl sonra, bu Kanunda öngörülen diğer şartları taşımak ve talepte bulunmak kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanır.
Basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalının, basamak yükseltme priminin bir kısmını veya tamamını süresi içinde ödemeden ölümü halinde, hak sahipleri basamak yükseltme primlerini, bu Kanunda öngörülen ödeme süresinin dolduğu tarihten itibaren üç ay içinde ödeyebilirler. Bu tutarın tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, birinci fıkra hükümleri uygulanır.
Malullük veya ölüm aylığı bağlanmasında basamak yükseltme primlerinin ödenmesi şartıyla ikinci fıkrada öngörülen üç yıllık bekleme süresi aranmaz.”
Söz konusu Kanun maddesinin uygulanması ile ilgili genel bilgiler maddeler halinde açıklanmıştır.
1-
Yürürlük Tarihi:
Kanunun yürürlük tarihi 2.8.2003’tür.
-2-
2-
Talepte Bulunabilecek Olanlar:
Basamak yükseltme hakkından;
a) Kanunun yürürlüğe girdiği 2 Ağustos 2003 tarihinde aktif sigortalı olanlar,
b) Yaşlılık aylığı almakta iken Kanunun yürürlüğe girdiği 2 Ağustos 2003 tarihi ile 3 Kasım 2003 tarihleri arasında aylıklarını kestirerek zorunlu veya isteğe bağlı olarak aktif sigortalılığa dönecek olanlar,
yararlanacaktır.
Yaşlılık aylığı alanların 4956 sayılı Kanunla tanınan basamak yükseltme imkanından yararlanabilmeleri için, en geç 3 Kasım 2003 mesai bitimine kadar il müdürlüklerine bir dilekçe ile başvurarak, 1479 sayılı Kanunun 38 nci maddesi gereğince aylıklarını kestirmeleri ve aktif sigortalılığa dönmeleri gerekmektedir.
3- Talepte Bulunma Süresi.
Sigortalılar, Kanunun yürürlüğe girdiği 2 Ağustos 2003 tarihinden başlamak üzere,
talep süresinin sona erdiği 2 Kasım 2003 tarihinin tatile rastlaması nedeniyle 3 Kasım 2003 tarihi mesai bitimine kadar olan üç aylık süre içinde yazılı olarak basamak yükseltme talebinde bulunabileceklerdir. (EK-1)
4-
Yükseltilebilecek Basamak Sayısı:
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte aktif sigortalı olanlar, yazılı olarak talepte bulunmak şartıyla, bulundukları basamakları en fazla 12 basamak yükseltebileceklerdir.
Talepte bulunma süresi içinde birden fazla basamak yükseltme talebinde bulunulması halinde, en son verilen talebe göre gerekli işlem yapılacaktır.
5- Basamak Yükseltme Priminin Hesaplanması
Basamak yükseltme primleri, sigortalının bulunduğu basamaktan, yükselerek,
intibak etmek istediği basamağa kadar her basamak için öngörülen bekleme süresindeki prim tutarlarına, basamak yükseltme farklarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanır. Bu tutara, ayrıca sigortalının basamak yükseltme talebinde bulunduğu tarihteki basamağını bir üst basamağa yükseltmek için talepte bulunulan ay dahil, gerekli olan bekleme süresini tamamlayacak olan ayların primleri ile basamak yükseltme farkı da ilave edilecektir. Basamak yükseltme primlerinin hesabında sigortalının talepte bulunduğu tarihte yürürlükte olan gelir tablosuna göre hesaplanan prim oran ve tutarları esas alınacaktır. Hesaplamalara sağlık sigortası primleri dahil edilmeyecektir.
-3-
ÖRNEK I) 1.1.2003 tarihinde 3 ncü basamağa yükselen sigortalının, 14.8.2003 tarihinde talepte bulunarak basamağını 9’a yükseltmek istemesi halinde, sigortalının 1.1.2003 - 14.8.2003 tarihleri arasında 3 üncü basamakta (13 gün 07 ay) 7 aylık primi ödeme süresi bulunduğundan ödemesi gereken toplam süre düşülerek (12-7= 5 ay) kalan 5 aylık süre bulunduğu basamak primiyle çarpılıp, basamak yükseltme farkı eklenecek, diğer basamaklarda ise bekleme süresi + basamak farkı toplanarak hesap edilecektir.
Prim Tutarı Basamak Farkı Toplam
|
3’den 4’e |
5x55.602.437= 278.012.185 |
15.811.120 |
293.823.305 |
|
4’den 5’e |
12x 58.794.661= 705.175.932 |
15.811.120 |
720.987.052 |
|
5’den 6’ya |
12x61.926.885= 743.122.620 |
17.911.268 |
761.033.880 |
|
6’dan 7’ye |
12x65.510.738= 786.128.856 |
17.911.268 |
804.040.124 |
|
7’den 8’e |
12x69.094.592= 829.135.104 |
17.911.268 |
847.046.372 |
|
8’den 9’a |
12x72.678.445= 872.141.340 |
17.911.268 |
890.052.608 |
4.213.716.037 + 103.267.312 = 4.316.983.349.-TL
ÖRNEK II) Sigortalı 14.8.2003 tarihinde talepte bulunarak 1.3.2003 tarihinde 11 olan basamağını 15’e yükseltmek istemesi halinde,
14.8.2003- 1.3.2003 = 13 gün, 5 ay, 12-5= 7 ay
Prim Tutarı Basamak Farkı Toplam
|
11’den 12’ye |
7x83.430.006= 584.010.042 |
17.919.268 |
601.929.310 |
|
12’den 13’e |
12x87.013.860= 1.044.166.320 |
63.507.998 |
1.107.674.318 |
|
13’den 14’ya |
24x99.715.459= 2.393.171.016 |
57.974.104 |
2.451.145.120 |
|
14’den 15’e |
24x111.310.280=2.671.446.720 |
57.974.104 |
2.729.420.824 |
6.692.794.098 + 197.375.474 = 6.890.169.572.- TL
-4-
Her iki sigortalının hesap edilen borcu Kanuni süre içerisinde tamamen ödemesi halinde, basamağı ödemenin yapıldığı ayı takip eden aybaşı itibariyle basamakları 9 ve 15’inci basamaklara intibak ettirilecektir.
6-
Basamak Yükseltme Priminin Ödenmesi:
Basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalıların ödemeleri gereken basamak
yükseltme primlerini, talep tarihlerine göre aşağıda belirtilen tarihler arasında,
1.
ÖDEME PLANI:
Talep Tarihi : 2.8.2003-31.8.2003 tarihleri arasında ise,
I. Taksit : ..........................-TL 1.9.2003-30.9.2003 tarihleri arasında,
II. Taksit : ..........................-TL 1.10.2003-31.12.2003 tarihleri arasında,
III. Taksit : ..........................-TL 1.1.2004-31.3.2004 tarihleri arasında,
IV. Taksit : ..........................-TL 1.4.2004-30.6.2004 tarihleri arasında,
2.
ÖDEME PLANI:
Talep Tarihi : 1.9.2003-30.9.2003 tarihleri arasında ise,
I. Taksit : ..........................-TL 1.10.2003-31.10.2003 tarihleri arasında,
II. Taksit : ..........................-TL 1.11.2003-31.1.2004 tarihleri arasında,
III. Taksit : ..........................-TL 1.2.2004-30.4.2004 tarihleri arasında,
IV. Taksit : ..........................-TL 1.5.2004-31.7.2004 tarihleri arasında,
3.
ÖDEME PLANI:
Talep Tarihi : 1.10.2003-31.10.2003 tarihleri arasında ise,
I. Taksit : ..........................-TL 1.11.2003-30.11.2003 tarihleri arasında,
II. Taksit : ..........................-TL 1.12.2003-28.2.2004 tarihleri arasında,
III. Taksit : ..........................-TL 1.3.2004-31.5.2004 tarihleri arasında,
IV. Taksit : ..........................-TL 1.6.2004-31.8.2004 tarihleri arasında,
-5-
4.
ÖDEME PLANI:
Talep Tarihi : 1.11.2003-3.11.2003 tarihleri arasında ise,
I. Taksit : ..........................-TL 1.12.2003-31.12.2003 tarihleri arasında,
II. Taksit : ..........................-TL 1.1.2004-31.3.2004 tarihleri arasında,
III. Taksit : ..........................-TL 1.4.2004-30.6.2004 tarihleri arasında,
IV. Taksit : ..........................-TL 1.7.2004-30.9.2004 tarihleri arasında,
ödemelerini yerine getirmeleri gerekmektedir.
Basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalılar talepte bulundukları ayın primi dahil, basamak intibaklarının yapılacağı tarihe kadar bulundukları basamak üzerinden prim ödemeye devam edeceklerdir.
Diğer taraftan, basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalıların intibak ettirildikleri tarihe kadar birikmiş prim ve gecikme zammı borçları 93/1 sayılı Hukuk Müşavirliği İç Genelgesi hükümleri doğrultusunda tahsil edilecektir.
Basamak yükseltme primlerinin tahsili sırasında makbuz üzerine mutlaka “BASAMAK YÜKSELTME PRİMİDİR.” şerhi verilecek ve bu ödemeler bilgi işlem kayıtlarına (10) kaynak kodu ile yüklenecektir.
7-
Yeni Basamaklara İntibak:
Sigortalının basamak yükseltme primini öngörülen süre içinde tamamen ödemesi
halinde, son ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle yükselmek istediği basamağa intibakı yapılacaktır. Sigortalının basamak yükseltme primini öngörülen süre içinde kısmen ödemesi halinde ise, son ödemeyi yaptığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle kısmi ödemenin tam olarak karşıladığı basamağa intibakı yapılacaktır.
ÖRNEK : Yukarıda belirtilen 5 inci madde de yer alan 1 nci örnekteki sigortalının kendisine tebliğ edilen 4.316.983.349 lira basamak yükseltme primine karşılık ödeme süresi içinde 20.9.2003 tarihinde 293.823.305 lira, 10.10.2003 tarihinde 750.000.000 lira olmak üzere toplam 1.043.823.305 lira ödemesi halinde, mevcut ödemeleri toplamı olan (293.823.305.-TL + 750.000.000.-TL) 1.043.832.305 liradan; bulunduğu 3 üncü basamaktaki bekleme süresine tekabül eden 278.012.185 lira ile 3 üncü basamaktan 4 üncü basamağa yükseltme farkı 15.811.120 lira düşülmesinden sonra kalan 750.000.000 lira; 4 ncü basamağın bekleme süresindeki prim tutarı olan (153.794.661x12) 705.175.192 lira basamak yükseltme farkı 15.811.120.-TL’nin toplamı olan 720.987.052 lirayı karşıladığından, sigortalının 3 olan basamağı 1.11.2003 tarihi itibariyle 5 nci basamağa intibak ettirilecektir. Bu durumda sigortalının talebi halinde yapmış olduğu (1.043.823.305- 1.014.810.357) 29.012.948.-TL fazla ödeme (10) kodundan çıkarılarak, varsa prim ve gecikme zammı borçlarına mahsup edilecektir.
-6-
Prim ve gecikme zammı borcunun bulunmaması durumunda ise, yersiz ödeme olarak iade edilecek veya gelecek aylarda ödemesi gereken primlere mahsup edilecektir.
8-
Yeni Basamaklardan Aylık Bağlanması:
Basamak yükseltme hakkından yararlanan sigortalılara, basamak intibaklarının
yapılacağı tarihten itibaren üç yıl sonra, bu Kanunda öngörülen diğer şartları taşımak ve talepte bulunmak kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanacaktır.
Malullük ve ölüm aylığı bağlanmasında basamak yükseltme primlerinin ödenmesi
şartıyla ikinci fıkrada öngörülen üç yıllık bekleme süresi aranmayacaktır.
ÖRNEK ) Malullük aylığı bağlanması için il müdürlüğüne 5.9.2003 tarihinde başvuran sigortalının malullük aylığına esas olan raporun tarihi 4.9.2003’ dür. Sigortalının 1.8.2003 tarihinde bulunduğu 10 uncu basamağını 10 basamak yükselterek 20 nci basamağa yükseltme talebinde bulunduğu ve basamak yükseltme tutarının son taksidini de 30.2.2004 tarihinde ödediği varsayıldığında sigortalının raporunun sağlık kurulunda kabul edilmesi halinde, 1.10.2003 tarihinden itibaren 10 ncu basamaktan malullük aylığı bağlanacak ve bağlanan bu aylığın 1.3.2004 tarihinden itibaren intibak ettirildiği 20’nci basamaktan ödenebilmesi için gerekli işlemler yapılacaktır.
Basamak yükseltme talebinde bulunan ve basamak intibakları yapılmadan önce ölen sigortalıların haksahiplerine, ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren mevcut uygulamada olduğu gibi ölüm aylığı bağlanacaktır. Haksahiplerinin basamak yükseltme primini , bu Kanunda öngörülen ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden tarihten itibaren üç ay içinde ödeyebilirler. Bu tutarın tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, ölüm aylıkları intibak tarihinden itibaren, intibak ettirildiği basamak üzerinden gerekli işlemler yapılacaktır.
9-
Aktif Sigortalılığa Geçenlerin Durumu
Basamak yükseltme hakkından yararlanabilmek için yukarıda belirtilen 2 nci
maddenin (b) bendi gereğince aktif sigortalılığa geçenlerin, kendilerine ve aile fertlerine verilmiş olan sağlık karneleri geri alınarak aktif sigortalılık hükümleri çerçevesinde sağlık karneleri düzenlenecektir.
10- Sigortalılık
Bilgileri, T.C. Kimlik Numaraları, Vergi Numaraları ve Adres
Güncelleştirilmesi:
Basamak yükseltme işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yapılması ve ilerde ihtilaflara
meydan verilmemesi için, basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalıların, il müdürlüğü kayıtlarına intikal eden basamak yükseltme, terk, yeniden sigortalılık, isteğe bağlı
-7-
sigortalılık veya isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin değerlendirilmesiyle ilgili taleplerine istinaden belirlenecek olan sigortalılık bilgileri ile diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi
hizmeti bulunan sigortalıların, tesbit edilecek olan ilk tescil ve yeniden sigortalılık tescil basamağına esas olmak üzere, tesbit edilen hizmet süreleri bilgisayar ortamına yüklenecektir.
Basamak yükseltme talebinde bulunmak üzere, il müdürlüklerimize müracaat eden sigortalıların T.C. kimlik numaraları, vergi numaraları ve adresleri tesbit edilerek, bilgi işlem kayıtlarına yüklenecektir.
11- Sigortalıların
Basamak Yükseltme Primlerinin
Hesaplanması ve Kendilerine Bildirilmesi:
Basamak yükseltme taleplerinin bilgi işlem kayıtlarına yüklenmesi, bildirim ve intibak
işlemlerine ilişkin program Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilecek, yapılacak işlem hakkında İl Müdürlüklerimize bilgi verilecektir.(EK-2)
Hazırlanacak program çerçevesinde il müdürlükleri bilgi işlem yazıcılarından
alacakları basamak yükseltme tebligatını, sigortalılara elden imza karşılığı verebilecekleri gibi, iadeli taahütlü olarak PTT kanalıyla da gönderebileceklerdir.
Sigortalılarımızın basamak yükseltme talep dilekçelerini kayda almadan önce, sigortalının il müdürlüğünüz sigortalısı olup olmadığına, bağ-numarasının doğruluğuna ve diğer bilgilerin gerekli kontrollerinin yapılarak evrak kaydından geçirilip, işlemlerinin zamanında sonuçlandırılması gerekmektedir.
12- 4181
Sayılı Kanunun 9’uncu Maddesine İstinaden Basamak Satın Alanlar;
1479 sayılı Kanuna, 4181 sayılı Kanunun geçici 9’uncu maddesine istinaden
basamak yükselten sigortalıların, 4956 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre tekrar basamak yükseltme talebinde bulunmaları halinde, bu sigortalılarımız için hesap şekli farklı olmayacak ve 4956 sayılı Kanundan yararlanarak basamak yükseltme işlemlerinin gerçekleştiği tarihten itibaren 1479 sayılı Kanunun 52’nci maddesinin, 4447 sayılı Kanunla yapılan değişiklik doğrultusunda yürütülmesi gerekmektedir.
ÖRNEK: 1.1.1995 tarihinde 4 ncü basamakta bulunan sigortalı, 4181 sayılı Kanunun geçici 9’uncu maddesine istinaden 1.11.1996 tarihli talebi üzerine 1.5.1997 tarihinde 4 olan basamağı 13’üncü basamağa intibak ettirilmiştir.
1479 sayılı Kanunun 52’nci maddesine göre, 30.4.1998 tarihli talebine istinaden 1.5.1998 tarihinde 14’e 30.4.2001 tarihli talebine istinaden de 1.5.2001 tarihinde basamağını 15’e yükseltilmiş olan sigortalımız 4956 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinden yararlanarak, 6 basamak yükseltmek için talepte bulunması ve basamak yükseltme borçlanma tutarının tamamını 14.9.2003 tarihinde ödemesi nedeniyle ödemenin yapıldığı tarihi takip eden 1.10.2003 tarihi itibariyle 21’inci basamağa intibak ettirilmesi
-8-
halinde, sigortalının 21’nci basamaktan 22’nci basamağa yükselebilmesi için, 21’nci basamakta bekleme süresi iki yıl olacaktır. Yani ilgilinin talebi ve talep tarihinden bir önceki ay sonu itibariyle borcunun bulunmaması durumunda 1.10.2005 tarihinde 22 nci basamağa yükselmesi mümkün olabilecektir.
13- Sigortalılarımızın
Bilgilendirilmesi
İl müdürlükleri uygulamayla ilgili olarak, sigortalılarımızın ve meslek kuruluşlarının
bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla valiliklerden onay almak suretiyle, konunun mahalli basın ve yayın organları tarafından duyurulmasını sağlayacaklardır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Av.Ferhan KAPTAN
Genel Müdür
DAĞITIM:
Gereği İçin: Bilgi
İçin:
İl Müdürlüklerine 1-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
(Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı)
2-
Yüksek Denetleme Kurulu Üyelerine
3-
Yönetim Kurulu Üyelerine
4- Genel Müdür Yardımcılarına
5- Daire Başkanlıklarına
EKLER:
EK- 1 Tablo (1 adet- 1 sayfa)
EK-2 Dilekçe Örneği (1 adet- 1 sayfa)
EK-3 Tebligat Örneği ( 1 adet- 1 sayfa)
.../.../2003 ŞEF C. ÇAKMUR
.../.../2003 MÜD. U.DÖNMEZÇELİK
.../.../2003 MÜD. E.AKBULUT
.../.../2003 MÜD. H.ÇEKİNMEZ
.../.../2003 MÜD. N.YEŞİLYURT
.../.../2003 MÜD. A.DURNA
.../.../2003 MÜD. N.KURTOĞLU
.../.../2003 MÜD. G.MUĞULKOÇ
.../.../2003 MÜD. M.KIZIL