B.13.1.BKG.0.10.00.04/SVK.1.5/
İsteğe Bağlı Sigortalılık
GENELGE
2004/....
Kurumumuza 1.10.1972 ile 20.4.1982 tarihleri arasında dernek, birlik, vergi dairesi, ticaret sicili ve sair teşekküller kanalıyla veya hangi kanalla olduğunun tespitinde güçlük çekilen şekillerde kayıt ve tescilleri yapılmış olupta daha sonraki bir tarihte 1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunu tadil eden Kanunların öngördüğü sigortalı olma şartlarını taşımadıkları tespit edilen sigortalıların 1.10.1972-20.4.1982 tarihleri arasındaki süreleri 1479 sayılı Kanuna 2654 sayılı Kanunla eklenen ve 3165 sayılı Kanunla değiştirilen Ek geçici 12 nci madde hükmü gereğince talepleri halinde sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiş olup, uygulama bu süreler ile sınırlandırılmıştır.
Bu Kanunu takip eden diğer Kanunlarda bu hükmün yer almaması nedeniyle 20.4.1982 tarihinden sonraki tescil işlemlerinde sigortalının 24 üncü madde kapsamında olmadığının tespiti halinde mevzuatımız doğrultusunda sigortalılıkları, tescil tarihleri itibariyle iptal edilip ödenen primler “prim iadesi” olarak ilgililere iade edilmektedir.
Ancak Kurumun benzer konularda devam edegelen yerleşik uygulamalarında Yargıtay’ca onanmış “Kurumun, sigortalıyı tescil ettikten sonra, sigortalının prim ödemelerini de ihtirazi kayıtsız almış olması nedeni ile sonradan zorunlu sigortalılık kapsamında bulunmadığı gerekçesi ile sigortalılığı iptal edemeyeceğini, primi ödenen sürelerin isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi gerekir” yönündeki ortak mahkeme kararları nedeniyle tereddüt hasıl olmuş, bu yöndeki mahkeme kararları dikkate alınarak Kurumumuzca bu durumda olan diğer sigortalılar hakkında da mahkeme kararına ihtiyaç olmaksızın aynı uygulamanın yapılıp yapılamayacağı konusunda Hukuk Müşavirliğimizden görüş istenilmiştir.
Konu ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliğimiz Yargıtay’ın, sigortalının prim ödemelerini kabul ettikten sonra geçerli olmadığı gerekçesiyle, Kurumun sigortalılığı iptal edemeyeceğini, primi ödenen bu sürelerin talep olmasa da isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair yerleşik kararlarını da dikkate alarak, “tescili olmakla beraber tescile esas kayıtları 1479 sayılı Kanuna uygun olmayan sigortalıların, tescil tarihinden sonra ödedikleri primlerin tam ay olarak karşıladığı ay başı itibarı ile sigortalılıklarının başlatılarak yine ödedikleri primlerin tam ay olarak karşıladığı sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesinin ve değerlendirme süresi içerisinde yapılan sağlık harcamalarının sigortalıdan tahsil edilmemesinin hakkaniyete uygun olacağı” şeklinde görüş bildirmiştir.
Gerek Yargıtay kararları gerekse Hukuk Müşavirliğimizin görüşü ve mevzuatımız doğrultusunda, sigortalılıkları tescil tarihi itibariyle iptal edilmesi gerekenlerden;
a) Prim ödemelerinin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi talebinde
bulunmayanların sigortalılıkları tescil tarihi itibariyle iptal edilip ödenen primler yersiz prim iadesi olarak iade edilecek ve sağlık harcamaları tahsil edilecektir.
b) Ödenen primlerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesini talep edenlerin, giriş bildirgeleri, iptal edilmeden tescil tarihi itibariyle terk (01) kodu ile sigortalılıkları sona erdirilerek tescil tarihinden sonra ödedikleri primlerin tam ay olarak karşıladığı aybaşı itibariyle sigortalılıkları (05) kodu ile başlatılacak yine ödedikleri primlerin tam ay olarak karşıladığı süreler ile sınırlı olmak üzere “sigortalılık süresi” olarak değerlendirilecektir. Değerlendirme süresi içerisindeki sağlık harcamaları ise tahsil edilmeyecektir.
c) Ödenen primlerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesini ve talep tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılıklarının başlatılmasını talep edenlerle ilgili olarak (b) maddesinde belirtilen işlemler yapıldıktan sonra İS talep tarihi itibariyle isteğe bağlı sigortalılıkları başlatılacak ancak sigortalının isteğe bağlı sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren Kurumun sağlık sigortası hizmetlerinden yararlanması mümkün olamayacağından sağlık karneleri iptal edilecektir.
Bu genelgenin yayım tarihinden önce sigortalılık niteliği taşımadığı tespit edilerek giriş bildirgeleri iptal edilen ve ödedikleri primleri kendilerine iade edilenlerle ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.
Metin ARSLAN
Genel Müdür Yrd.
Genel Müdür T.
DAĞITIM:
Gereği : Bilgi İçin :
1- İl Müdürlüklerine 1-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
(Sosyal Güvenlik Kurum Başkanlığı)
2- Yüksek Denetleme Kurulu Üyelerine
3-
Yönetim Kurulu Üyelerine
4-
Genel Müdür Yardımcılarına
5-
Daire Başkanlıklarına
.../.../2004 Müd.H.ÇEKİNMEZ
.../.../2004 Müd. U.DÖNMEZÇELİK
.../.../2004 Müd. N.YEŞİLYURT
.../.../2004 Müd. E.AKBULUT
.../.../2004 Müd. A.DURNA
.../.../2004 Müd. G.MUĞULKOÇ
.../.../2004 Müd. M.KIZIL
.../.../2004 Dai.Bşk.M.ERDEN
.../.../2004 Gen.Müd.Yrd.A.YAĞLI