B.13.1.BKG.0.10.00.01/
Şirket Ortaklarının Bağ-Kur’a Kayıtlarının
Yapılması ve Silinmesi Hk.
GENELGE
2004/…..
İl Müdürlüklerinden intikal eden yazılarda; şirket ortaklarının sigortalılıklarının sona erdirilmesi konusunda bir kısım tereddütler hasıl olduğu ve bu nedenle 279 Nolu Genelgede de belirtilmiş olmakla beraber uygulamada birlikteliği sağlamak ve güncel mevzuat hükümleri doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için konunun tekrardan açıklanmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Bilindiği gibi, 1479 sayılı Kanunun değişik 24 üncü maddesinde;
“Kollektif şirketlerin ortakları,
Adi Komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları,
Limited şirketlerin ortakları,
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları,
Donatma iştirakleri ortakları,
Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi ortaklarının” Bağ-Kur sigortalısı olmalarının gerektiği hüküm altına alınmış iken bu hüküm 1479 sayılı Kanunun 3165, 3396, 619 sayılı KHK ve 4956 sayılı Kanunlarla değişik 24 ncü maddesinde de aynı şekilde muhafaza edilmiştir.
Söz konusu şirketlere ortak oldukları halde 4.10.2000 tarihine kadar Kurumumuza kayıt ve tescil işlemlerini yaptırmayanların, Kurumumuza tabi sigortalılıkları 4.10.2000 tarihi itibariyle başlatılacaktır.
Yukarıda bahse konu şirketleri şahıs şirketleri ve sermaye şirketleri olarak iki grupta değerlendirmemiz mümkün bulunmaktadır.
A) Şahıs şirketlerinde ortakların durumu;
1- Adi ortaklıklarda ortakların paylarına düşen kazançlar ayrı ayrı ticari kazanç
sayılmıştır. Ortaklar paylarına düşen karlarını ticari kazanç olarak beyan etmek mecburiyetindedirler. Bu sebeple, bu durumda olan ortakların meslek kuruluşu kayıtları ile gelir vergisi mükellefiyetlerinden hangisi önce başlamışsa o tarihten itibaren Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları başlatılacak ve bu kuruluşlardaki üyelik ve mükellefiyet kayıtlarından hangisi en son silinmişse o tarihe göre de Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erdirilecektir.
2- Kollektif şirket ortaklarının şirketten aldıkları kar payları ticari kazanç sayılmaktadır. Hatta şirket tarım faaliyeti ile uğraşmış olsa dahi bu durum değişmemektedir. Bu sebeple, kollektif şirket ortaklarının meslek kuruluşu kayıtları ile gelir vergisi mükellefiyetlerinden hangisi önce başlamışsa o tarihten itibaren Bağ-Kur’ a tabi sigortalılıkları başlatılacak ve bu kuruluşlardaki üyelik ve mükellefiyet kayıtlarından hangisi en son silinmişse o tarihe göre de Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erdirilecektir.
3- Adi komandit şirketlerde, biri sorumluluğu koyduğu sermaye ile sınırlı olan KOMANDİTER, diğeri ise sorumluluğu sınırsız olan KOMANDİTE olmak üzere iki türlü ortak vardır.
Komanditer ortakların şirket kazancından aldıkları pay menkul sermaye irad, komanditelerin payı ise ticari kazançtır. Her iki nevi ortakların da (Ticari kazanç elde eden de, menkul sermaye iradi elde eden de) meslek kuruluşu kayıtları ile vergi mükellefiyetlerinden hangisi önce başlamışsa o tarihten itibaren Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları başlatılacak ve bu kuruluşlardaki üyelik ve mükellefiyet kayıtlarından hangisi en son silinmişse o tarihe göre de Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erdirilecektir.
4- Donatma iştiraki; birden fazla kişinin müşterek mülkiyet şeklinde malik oldukları bir gemiyi aralarında yapmış oldukları bir akit gereğince iştirakçilerin kendi nam ve hesabına deniz ticaretinde kullanılması halinde donatma iştiraki mevcuttur.
Donatma iştiraki ortaklarının meslek kuruluşu kayıtları ile vergi mükellefiyetlerinden hangisi önce başlamışsa o tarihten itibaren Bağ-Kur’ a tabi sigortalılıkları başlatılacak ve bu kuruluşlardaki üyelik ve mükellefiyet kayıtlarından hangisi en son silinmişse (ortaklığın fesih olduğu veya ortaklıktan ayrıldığına dair kararın noterlikçe tasdikli bir örneğinin Kurumumuza ibrazı şarttır) o tarihe göre de Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erdirilecektir.
B) Sermaye şirketlerinde ortakların durumu;
Anonim, Limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler sermaye
şirketleridir.
1- Limited şirket ortaklarının,
2- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ortaklarının,
3- Anonim şirketlerin kurucu ortaklarının,
Ticaret sicil kayıtları esas alınarak şirkete ortak oldukları tarih itibariyle
Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları başlatılacaktır.
Anonim şirkette kurucu ortak olmayan Yönetim Kurulu üyelerinin, Yönetim Kurulu üyeliğine seçildikleri tarihi ihtiva eden genel kurul tutanağına veya ticaret sicil kayıtlarına istinaden Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği tarihten itibaren Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları başlatılacak, Yönetim Kurulu üyeliklerinin sona erdiğine dair genel kurul tutanağına veya ticaret sicil kayıtlarına istinaden Yönetim Kurulu üyeliğinin sona erdiği tarihten itibaren de Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erdirilecektir.
Anonim şirketler ile limited şirketlerde hisse senedi/pay devirleri, imzaları noter tarafından tasdik edilmiş devir sözleşmeleri ile yapılması şirket yetkili organınca devre muvafakat edilip pay defterine işlenmedikçe hüküm ifade etmemektedir.
Bir payın devrinin şirket hakkında ancak şirkete bildirilmek ve pay defterine kaydedilmek şartıyla hüküm ifade edeceği, ancak anonim ve limited şirketlerde ise pay devirlerine ilişkin belgenin ticaret sicil memurluklarına tevdi edilmesi, tescil edilmeksizin devir keyfiyetinin her zaman Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmesi de mümkün bulunmaktadır.
Ancak bu şirketlerde pay devri, T.T.K’nun 520 nci maddesinde belirtildiği şekilde ortaklar kurulunca muvafakat edilip pay defterine kaydedildi ise yasal olarak pay devri gerçekleştiğinden ayrıca tescil ve ilan edilmesine gerek bulunmamaktadır.
Bu itibarla limited şirket ortaklarının, noter tarafından tasdik edilmiş devir sözleşmeleri ve devre muvafakat edildiğini gösteren ortaklar kurulu kararı ile pay defterinin noter tastikli örneğinin veya Ticaret Sicil Gazetesini Kurumumuza belgelemeleri halinde, ortaklar kurulunun almış olduğu karar tarihi esas alınarak, ortaklıktan ayrılan ortağın ortaklar kurulu karar tarihi itibariyle Bağ-Kur’a tabi sigortalılığı sona erdirilecek, devir alan ortağın da bu tarih itibariyle Bağ-Kur’a tabi sigortalılığı başlatılacaktır.
Ayrıca, infisah eden şirketin tasfiyesiyle ilgili süreç Türk Ticaret Kanununun 439 uncu ve müteakip maddelerinde düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanununun 439 uncu maddesinde; “Şirketin diğer bir şirketle birleşmesi, bir limited şirket şekline çevrilmesi veya bir amme hükmü şahsı tarafından devralınması halleri hariç olmak üzere infisah eden şirket tasfiye haline girer. Tasfiye haline giren şirket pay sahipleriyle olan münasebetlerinde dahi, tasfiye sonuna kadar ve ehliyeti, 232 nci madde hükmü mahfuz olmak kaydıyla tasfiye gayesiyle mahdut olarak hükmü şahsiyetini muhafaza ve ticaret unvanına (tasfiye halinde) ibaresini ilave suretiyle kullanmakta devam eder.” denilmektedir.
Bu nedenle, Kanunun ön gördüğü şartları yerine getirmeyen şirketler münfesih duruma düşer, münfesih duruma düşen şirketler, münfesih duruma düştükleri tarih itibariyle tasfiyeye girmiş sayıldıklarından bu durumda bulunan şirket ortaklarının Bağ-Kur’a tabi sigortalılık işlemlerinin tasfiye kapsamında değerlendirilerek sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda A ve B maddelerinde açıklandığı şekilde sigortalılığı başlatılacak veya sigortalılığı sona erdirilecek şirket ortaklarının; iflasına karar verilmiş olan tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin Mahkemece tasfiyesine karar verildiği, iflasına karar verilmiş olan veya tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarından hizmet akdi ile çalışanların talepleri halinde çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce, şirketle ilgisi kalmayanların çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği tarihten itibaren Bağ-Kur’a tabi sigortalılıkları sona erer.
Sigortalılardan, 4.10.2000 tarihinden önce, şirket ortaklığının yanında ayrıca meslek kuruluşlarında şahsi kayıtları bulunanların, Bağ-Kur’a tabi sigortalılıklarının sona erdirilebilmesi için, şirket ortaklığından ayrıldığını gösterir belge ile birlikte meslek kuruluşu kaydının, varsa esnaf ve sanatkar sicil kaydının ve gelir vergisi mükellefiyetinin de sona erdiğinin belgelenerek bu kayıtların da esas alınması ve 4.10.2000 tarihinden sonra Bağ-Kur’a tescili yapılan şirket ortaklarının ise şirket kayıtları ile vergi mükellefiyet kayıtlarının dikkate alınarak işlemlerinin sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yerine getirilmesini önemle rica ederim.
Saner GÜNGÖR
Genel Müdür Yrd.
Genel Müdür V.
DAĞITIM:
Gereği İçin: Bilgi
İçin:
Tüm İl Müdürlüklerine 1-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
(
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına)
2- Yönetim Kurulu Üyelerine
3-
Genel Müdür Yardımcılarına
4- Daire Başkanlıklarına
…/…/2004 MÜD. E.AKBULUT
…/…/2004 MÜD. H.ÇEKİNMEZ
…/…/2004 MÜD. G.MUĞULKOÇ
…/…/2004 DAİ.BŞK. M.ERDEN
…/…/2004 GEN.MÜD.YRD. M.ARSLAN