BAĞ-KUR İL MÜDÜRLÜĞÜNE

............................

Bilindiği gibi, 619 sayılı KHK’nin Geçici 1. Maddesi “ 1479 sayılı Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20/4/1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler bu süreye ilişkin primleri ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.”

1479 sayılı Kanuna 4956 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ile eklenen Geçici 18. Maddesi “ Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 4.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49 uncu ve ek 15 inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” hükmüne amirdir

Yukarıdaki madde metinlerinde kapsam bakımından her ne kadar benzerlikler bulunsa da dikkatli yorumlandığı takdirde, geçici 1. maddeye göre sigortalılığı tesis edilerek, vergi borçlanma talebinde bulunanların borçlanma ve borçlanma sürelerinin ödenmesi konusunda her hangi bir süre sınırının olmadığı görülecektir.

-2-

2.8.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren geçici 18. maddeye göre ise, zorunlu sigortalı olarak tescili yapılan sigortalılara Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı aylık borçlanma ve tebliğ tarihinden itibaren de bir yıllık ödeme süresi verilerek sınırlama getirilmiştir.

Bu durumda 619 sayılı KHK’nin geçici 1. maddesine göre borçlanma hakkından faydalanmak isteyen sigortalıların borçlanma talepleri 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değiştirilen geçici 18. Maddesinin uygulama tarihi olan 2.8.2003 tarihinden bir gün önceki tarih itibariyle sona erdirilmiştir. Aynı zamanda geçici 1. Maddeye göre borçlandırılan sürelerin ödeme süreleri (1. maddeye göre ödemelerde süre sınırlaması olmamasına rağmen) Geçici 18. Maddedeki sürelerle sınırlı tutulması zorunluluğunu da getirmiştir.

619 sayılı KHK’nin Geçici 1.maddesi ile 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değişik geçici 18.maddesine göre hazırlanan bilgisayar programları, Askerlik borçlanmaları programıyla birlikte “SİEV” komutuyla kullanıma açılmış olup; konu ile ilgili uygulama talimatı da ekte gönderilmiştir. (EK-1)

1479 sayılı Kanuna 4956 sayılı Kanunla eklenen geçici 18. Maddesine göre borçlanma talebinde bulunan sigortalıların borçlanma primlerini ödeme süreleri tebliğ tarihinden itibaren bir yıl ile sınırlı olduğundan, ilgili programlarda talep tarihi sütünuyla birlikte tebliğ tarihi sütünu da açılmıştır.

İl Müdürlüklerimizin yoğun çalıştıkları bilinmekle beraber, 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değiştirilen Askerlik Borçlanmasını düzenleyen 36.maddesi ile, geçici 18. Maddesi süreleri, tebliğ tarihinden itibaren başlattığından, İl Müdürlüklerimiz ileride doğabilecek ihtilafların yaşanmaması için, sigortalıya gönderilen iadeli-taahhütlü tebliğ kartlarının takibini yapacaklardır. Alındı belgeleri Kuruma döndükten sonra tebliğ tarihleri ilgili sutüna işlenecek ve kartların sigortalı dosyasına takılması sağlanacaktır. İl müdürlüklerimizin bir kısmının bugüne kadar iadeli-taahhütlü gönderilen borçlanma tebligatlarındaki alındı belgelerini dosyalarına takmadıkları bilinmektedir. Bu nedenle, geçici 1.maddeye ve geçici 18.maddeye göre borçlanma yapan sigortalıların bağ-numaraları tespit edilerek bağlı bulundukları il müdürlüklerine gönderilecek ve yeniden tebligat çekilerek borçlanma yapan sigortalıların izlenmesi sağlanılacaktır.

Her iki Kanuna göre verilen borçlanma hakkı yalnız sigortalının kullanacağı bir hak olup; hak sahipleri borçlanma talebinde bulunamazlar. Ancak sigortalının, borçlandıktan sonra vefatı halinde kanuni sürelere bağlı kalınarak hak sahiplerince tamamı ödenen vergi süreleri geçerli addedilecektir.

-3-

Yukarıda belirtilen kanun maddelerine göre talepte bulunarak borçlanma hakkından yararlanmak isteyen sigortalıların, belgeleyerek borçlanmak istedikleri vergi kayıt süreleri içerisinde 506 sayılı Kanuna göre çakışan SSK sigortalılık süreleri var ise bu süreler Kurumumuza tabi sigortalılık süreleri olarak kazandırıldığı için iptal edilecektir.

Geçici 1 inci madde hükümlerine göre talepte bulunan sigortalıların borç tutarları; ödedikleri tarihte bulunulan basamağın sağlık primsiz geçerli olan primleri ile borçlanma ay sayısıyla çarpımı sonucu bulunacaktır.

Geçici 18.madde hükmüne göre ise; talepte bulunan sigortalıların borçlanmaya esas süreleri ve ödeme tutarları illerin sağlık hizmeti verdikleri tarihlere göre tespit edilecektir. Sağlıksız veya sağlıklı olarak geçen hizmet süreleri, ayrı ayrı ödeme tarihindeki basamağın sağlıksız ve sağlıklı prim tutarlarıyla çarpılarak çıkan tutarlar toplandığında ödenmesi gereken borçlanma miktarı belli olacaktır.

Tescilini; 1479 sayılı Kanunun 619 sayılı KHK ile değiştirilen 13. Maddesi kapsamına veya 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değiştirilen 14. Maddesi kapsamına göre yaptıran sigortalılarımızdan, bu şartı yerine getirdikten sonra sigortalılığını sona erdirerek Kurum kapsamından ayrılanlar, ya da isteğe bağlı veya muhtar sigortalı olarak sigortalılığı başlatılanlar kanuni sürelere bağlı olarak borçlanma talebinde bulunabileceklerdir.

Geçici 1 inci madde ile 18 inci maddenin incelenmesinde de anlaşılacağı üzere borçlanmalarda kısmi borçlanma yoktur ve bildirilen tutarın tamamının ödenmesi gerekmektedir. Bildirilen tutarın bir kısmının ödenmesi ve borçlanmanın geçersizliği halinde sigortalının talebi varsa ödenen miktar önce prim borcuna mahsup edilecek, kalan miktar ise yersiz ödeme olarak sigortalıya iade edilecektir.

Ayrıca borçlanılarak kazanılan hizmet sürelerinin fiili hizmetten sayılıp sayılmayacağı ve 2829 sayılı Kanuna göre son yedi yılın ortalamasında değerlendirip, değerlendirilmeyeceği sıkça sorulmaktadır.

Bilindiği gibi fiili sigortalılık süresi, kesenek ve prim ödenerek geçen süreleri kapsamaktadır.

2654 sayılı Kanunun 13 üncü, 3165 sayılı Kanunun 16 ve 17 nci 619 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesi ile 4956 sayılı Kanunun geçici 18. Maddesine göre yapılan ve süresi içerisinde karşılığı ödenen borçlanma sürelerinin diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına bildirilecek hizmet süreleri olarak değerlendirilmesi gerekmekle birlikte; borçlanılan hizmet süreleri mecburiyetten çok rızaen ödendiğinden ve ödendikten sonra hizmet süresi olarak geçerlilik arz ettiğinden bir bakıma ihtiyari hizmet süreleri olarak değerlendirilmektedir.

-4-

Halbuki fiili hizmet sürelerinde rıza değil mecburiyet vardır. Görüldüğü gibi vergi borçlanmaları birleştirilecek hizmet süreleri kapsamında bulunmakla beraber aktif sigortalılık başlangıcı 4.10.2000 veya daha sonra kapsama girilen tarih olarak belirlenecektir.

Bu çerçevede, 17.2.2004 tarihli ve 2004/2 sayılı Kurum genelgesinin “4956 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile 1479 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının birinci cümlesi ile ikinci ve üçüncü fıkralarında yapılan değişiklikle (sayfa 11), “ kısmının sonunda (sayfa 12) “Ayrıca vergi ve muhtarlık borçlanma süreleri 2829 sayılı Kanuna göre birleştirilecek hizmet sürelerinden sayılacak ancak son yedi yılın ortalaması da dikkate alınmayacaktır” fıkrası ayrıca vergi ve muhtarlık borçlanma süreleri 2829 sayılı Kanuna göre birleştirilecek hizmet sürelerinden sayılarak son yedi yılın ortalamasın da dikkate alınacaktır” şeklinde değiştirilmiştir.

Söz konusu uygulamaların bu doğrultuda yapılması konusunda bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

Saner GÜNGÖR

Genel Müdür Yrd.

Genel Müdür V.

DAĞITIM :

Gereği İçin : Bilgi İçin :

İl Müdürlüklerine 1- Yönetim Kurulu Üyelerine

2- Genel Müdür Yardımcılarına

3- Daire Başkanlıklarına

.../.../2004 Müd. G.MUĞULKOÇ

.../.../2004 Dai.Bşk.M.ERDEN

.../.../2004 Gen.Müd.Yrd. M.ARSLAN