Yönetmelik

            Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

Bağ-Kur İsteğe Bağlı Sigortalılık Yönetmeliği

Amaç

            Madde 1 – Bu Yönetmelik, Bağ-Kur  kapsamında   isteğe  bağlı   sigortalılığın usul ve esaslarını  düzenlemek  amacıyla hazırlanmıştır.

            Kapsam

            Madde 2 – Bu Yönetmelik; isteğe bağlı sigortalı olabileceklerin niteliklerini,  başvurma usulünü, sigortalılığın başlangıcını ve  sona ermesini,  basamak  seçimini  ve  yükseltilmesini,  primlerin ödenmesini ve hizmet borçlanmasının usul ve  esasları ile sağlanan  sigorta  yardımlarını    kapsar.

            Dayanak

            Madde 3 –  Bu Yönetmelik; 1479 sayılı  Kanunun  79 uncu maddesinin son fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

            Tanımlar

            Madde 4  –  Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağ-Kur veya Kurum: Esnaf   ve   Sanatkarlar  ve   Diğer    Bağımsız Çalışanlar  

Sosyal   Sigortalar     Kurumu    Genel    Müdürlüğünü    veya      Bağ-Kur    İl Müdürlüklerini,

 b) 1479 sayılı Kanun: Esnaf ve Sanatkarlar  ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununu,

             c) 2926   sayılı   Kanun:  Tarımda  Kendi  Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununu,

            d) 2829 sayılı Kanun: Sosyal Güvenlik Kurumlarına  Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunu,

e)  İsteğe bağlı  sigortalılık: 1479  sayılı Kanuna  göre isteğe bağlı sigortalı olanları,

f)  Sigortalı: Bu Yönetmeliğe göre isteğe bağlı sigortalı olanları,

            ifade eder. 

-2- 

            İsteğe Bağlı Sigortalılık Hakkından Yararlanacaklar

            Madde 5  –  Kanunla  veya Kanunların  verdiği yetkiye  dayanılarak  kurulan   sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya  kesenek ödemeyen, bu  kuruluşlardan  malullük ve yaşlılık  aylığı  ile daimi tam iş göremezlik geliri almayan ve onsekiz yaşını  dolduran;             

a)      Ev  kadınları,

 b)  Herhangi bir işte  çalışmayanlar,

 c)  Bağ-Kur’a  tabi  zorunlu sigortalılığı  sona erenler,

 d) Yurtdışındaki vatandaşların  yanlarında bulunan ve herhangi bir  işte   çalışmayan

eşleri,  

 e) Türkiye’de  ikamet eden ve herhangi  bir  işte çalışmayan  yabancı uyruklular,

 talep  etmeleri  halinde,  isteğe bağlı sigortalı  olabilirler.

            Kuruma isteğe bağlı sigortalı olarak tescili yapılan ancak, daha sonra birinci  fıkrada öngörülen şartları taşımadığı anlaşılanların sigortalılığı;

a)      Öngörülen şartları halen taşımıyor iseler, tescil tarihinden itibaren,

 b) Öngörülen  şartlara daha sonra haiz olmuş iseler, bu şartlara haiz oldukları tarihe kadar olan kısmı,

  iptal edilir ve  ödedikleri  primler talepleri halinde kendilerine iade edilir.

           İsteğe Bağlı  Sigortalılık Talebi

            Madde 6  – Bağ-Kur’a tabi zorunlu sigortalılığı sona erenlerden isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler veya isteğe bağlı  sigortalılığını sona erdirenlerden  tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler “Dilekçe” ile, ilk kez Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalısı olmak isteyenler ise ikametgahlarının bulunduğu köy veya mahalle muhtarları  tarafından onaylanmış “Bağ-Kur İsteğe Bağlı Sigortalılık Giriş Bildirgesi” ile ikametgahlarının bulunduğu yerdeki İl Müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir.

            Yurt dışından isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler Bağ-Kur İsteğe Bağlı Sigortalılık Giriş Bildirgelerini ikamet ettikleri ülkede bulunan konsolosluğa veya çalışma ataşeliğine onaylattırdıktan sonra doğrudan Genel Müdürlüğe göndermeleri gerekmektedir. İl Müdürlüklerine  yapılan başvurular Genel Müdürlüğe gönderilir. 

-3- 

            İsteğe bağlı sigortalılığı bu Yönetmeliğin 8 inci  maddesinin ikinci fıkrasına göre sona erenlerin daha sonra yaptıkları prim ödemeleri de  yeniden  sigortalılık talebi olarak değerlendirilir.

            İsteğe Bağlı Sigortalılığın Başlaması

            Madde 7­  – İsteğe bağlı sigortalılık, talep dilekçesinin  veya isteğe bağlı   sigortalılık giriş bildirgesinin   Kurum kayıtlarına  girdiği  tarihten itibaren başlar. Ancak;

            a) 1479   ve   2926    sayılı   Kanunlar  kapsamında  zorunlu  sigortalılığı sona erdikten sonra isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları, zorunlu sigortalılık sürelerine ait prim ve gecikme zammı borçlarını ödedikleri tarihten,

            b) Diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamındaki zorunlu ve isteğe bağlı sigortalılıkları veya 1479 ve 2926 sayılı Kanunlar kapsamındaki zorunlu sigortalılıkları devam ederken  isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanların sigortalılıkları anılan  kanunlara tabi sigortalılıklarının sona erdiği tarihi takip eden günden,

 itibaren başlatılır.

            Bu  Yönetmeliğin  8 inci   maddesinin son fıkrasına  göre  sigortalılığı  sona erdirilenlerin, prim ödemeye başladıkları  ayın başı  itibariyle  sigortalılıkları  yeniden başlatılır.

            İsteğe Bağlı Sigortalılığın Sona Ermesi

            Madde 8 –  İsteğe bağlı sigortalılık;

 a) Sigortalının  sigortalığının sona erdirilmesine ilişkin  yazılı talebinin kurum kayıtlarına girdiği tarihte,

            b)  1479  sayılı  Kanunun  24  üncü   maddesine   göre   zorunlu  sigortalılığının başladığı tarihte,

            c) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi hizmet  akti ile çalışmaya başlayanların çalışmaya başladıkları tarihten bir gün  önce,

            d) T.C Emekli Sandığına tabi olarak çalışmaya başlayanların emekli  keseneklerinin kesildiği tarihten bir gün önce,

            e) Yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yazılı talebin Kurum kayıtlarına intikal  ettiği tarihte,

            f) Malullük aylığı bağlanması  halinde, malüliyete  esas  rapor  tarihinde,           

-4- 

g) Sigortalının ölümü halinde;

  I- Bir süre prim ödenmişse en son primi ödenen ayın sonu itibariyle,

  II-Hak sahiplerince ödeme tarihinde, sigortalının toplam borcunun üç aylık  prim ve

     ceza borcundan az olması halinde ölüm tarihinde sona erer.

            Ayrıca, sigortalının toplam borcunun üç aylık prim  ve ceza borcundan  fazla olması  halinde;  sigortalının daha önce ödediği primlerin bilgisayar ortamında tespit edilen ve  tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle, Kurumca  sona erdirilir.

Gelir Basamaklarının Seçimi 

            Madde 9 – İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler,  1479 sayılı Kanunun 50 nci maddesinde belirlenen gelir basamaklarından ilk oniki basamaktan dilediklerini  seçebilirler.

            Ancak, Bağ-Kur’a tabi zorunlu  sigortalı olduktan sonra ilk defa isteğe bağlı sigortalı olanların basamakları zorunlu sigortalılığın sona erdiği tarihte bulundukları  basamaklara,  diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi sigortalı olduktan sonra  ilk defa isteğe bağlı sigortalı olanların basamakları, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre  dikkate alınarak, intibak ettirilmek suretiyle  belirlenir.

            İsteğe bağlı sigortalılığı  sona erdikten sonra,  diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sigortalı olup, yeniden isteğe bağlı  sigortalı olanların basamakları ise diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre dikkate alınarak daha önce bulundukları son basamak üzerine intibak ettirilmek suretiyle yeniden belirlenir.

            Gelir Basamaklarının  Yükseltilmesi

            Madde 10 – Sigortalıların seçtikleri veya intibak ettirildikleri ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren  her bir basamakta bekleme süresi ise en az iki yıldır. 

-5- 

            İlk oniki basamakta bulunan sigortalıların basamakları; bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin son fıkra hükmü saklı kalmak kaydı ile talep aranmaksızın, bir yıllık prim ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden aybaşı itibariyle, Kurumca bir üst basamağa yükseltilir.

            Onikinci basamaktan itibaren sigortalıların basamakları; talepte bulunmaları ve talep tarihinden önceki ayın sonu itibariyle prim ve gecikme zammı borcu bulunmaması şartıyla, talep tarihini takip eden aybaşı itibariyle bir üst basamağa yükseltilir.

            Primlerin Hesaplanması, Ödenmesi ve Tahsili Usulleri

            Madde 11 –  İsteğe bağlı sigortalıların giriş keseneği, prim ve basamak yükseltme  farklarının  hesap ve tahsilinde  bu Yönetmeliğin 8 inci  maddesinin son fıkrası hükmü saklı kalmak kaydı ile 1479 sayılı Kanunun ikinci kısmının “primler” başlıklı  beşinci  bölümünde yer alan ve isteğe bağlı sigortalılıkla bağdaşan hükümler uygulanır.

            1479 ve  2926 sayılı Kanunlara  tabi  zorunlu  sigortalılığı sona erdikten sonra,  isteğe bağlı sigortalılık talebinde  bulunmadan  yapılan  ödemeler; sigortalı veya   haksahiplerinin talebi halinde, ödemenin  yapıldığı aydan  başlamak  üzere  ödemelerin  primleri  tam olarak  karşıladığı  aylar itibariyle  sigortalılık   süresi olarak  değerlendirilir. Ancak, bu şekilde  yapılan ödemeler isteğe bağlı sigortalılığın  başlangıcı  olarak değerlendirilmez.

            İsteğe Bağlı Sigortalıların Borçlanması

            Madde 12 –  İlk defa isteğe  bağlı sigortalı olanlardan, 4/5/1979 tarihi itibariyle kadın iseler 40, erkek iseler 45 yaşını dolduranlar,  sigortalı  oldukları  tarihten  geriye  doğru  10  yıllık  sürenin  tamamını, sigortalılığının başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içinde  talepte  bulunmak  kaydıyla  borçlanabilirler.  Ancak,  Bağ-Kur  ile diğer sosyal  güvenlik kanunlarına tabi sigortalılık süresi bulunanlar on yıla tamamlayacak süreyi borçlanabilirler.

            Borçlanılan süre, yaşlılık aylığı bağlanmasında, borcun sona erdiği tarihten itibaren bir yıl  sonra sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

-6- 

            Borçlanma primi, talep tarihinde sigortalının  seçtiği veya intibak ettirildiği basamak ve prim tutarları üzerinden hesaplanır ve mümkün olduğu taktirde talep esnasında kendisine veya  bilinen son adresine tebliğ edilir. Ancak bu bildirim hiçbir zaman iki yıllık borçlanma  primini ödeme süresini kesmez. Borçlanma primi sigortalılığın başlangıç tarihinden itibaren iki yıl içinde ödenir. Borçlanma primini ödemeden ölen sigortalıların hak sahipleri de  bu süre içinde   borçlanma  primini  ödeyebilirler. Sigortalılığın  başlangıç   tarihinden  itibaren  iki  yıl içinde borçlanma  primlerinin tamamen ödenmemesi halinde, borçlanma talepleri geçersiz sayılır.

            Bu Yönetmeliğe göre borçlanılmış veya borçlanılacak süreler, 2829 sayılı Kanun hükümleri gereğince diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre bağlanacak aylıklarda birleştirilecek hizmet sürelerine dahil edilmez. Bu suretle dikkate alınmayan sürelere ait borçlanma primleri, talep halinde sigortalıya veya mirasçılarına geri verilir.

            Sağlanan Sosyal Sigorta Yardımları

            Madde 13 – İsteğe bağlı sigortalılar ve bunların haksahipleri 1479 sayılı Kanunun malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası haklarından zorunlu sigortalılar gibi yararlanırlar. Ancak, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu malullük ve ölüm aylığına ilişkin hükümler bu sigortalılar hakkında uygulanmaz.

            04.10.2000 tarihinden sonra sigortalı olanlar sağlık sigortası yardımlarından yararlanamazlar. Ancak, bu tarihten önce sağlık sigortası yardımlarından  yararlananlar   ile   1479  sayılı   Kanunun  geçici  23  üncü   maddesine  göre   sağlık sigortası  yardımlarından  yararlanacak  olanların  hakları  saklıdır.  Bu  şekilde sağlık sigortasından yararlanan sigortalılar 1479 sayılı Kanunun ek 15 inci  ve geçici 7 nci maddesine göre sağlık sigortası primi ödemek zorundadırlar.

            Tebligatlar

            Madde 14 – Bu yönetmeliğin uygulanmasında sigortalıya  yapılacak tebligatlar, sigortalının Kuruma bildirdiği son adresine posta  işletmesi aracılığıyla iadeli taahhütlü şekilde  yapılır. Sigortalının son adresine  yapılan  tebligat sigortalıya  yapılmış sayılır.  

-7- 

            Uygulanacak Diğer Hükümler

            Madde 15 – Bu yönetmelikte  yer almayan hususlarda, 1479 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe  konulan yönetmeliklerin, isteğe bağlı sigortalılıkla bağdaşan hükümleri uygulanır.

            Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik

            Madde 16 – 5 Ağustos 1988 tarihli ve 19890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bağ-Kur İsteğe Bağlı Sigortalılık Yönetmeliği” yürürlükten kaldırılmıştır.

            2926 Sayılı Kanuna Tabi İsteğe Bağlı Sigortalıların Basamak İntibakı

            Geçici madde 1 –  2926 sayılı Kanuna  göre 2.8.2003  tarihinden önce  isteğe bağlı sigortalı olanların  31.12.2004 tarihinde bulundukları basamakları, 1.1.2005 tarihinde 1479 sayılı Kanunun 50 nci maddesine göre belirlenen gelir basamaklarından en yakın olduğu gelir basamağına intibak ettirilir. Bu sigortalılar 1.1.2005 tarihinden itibaren intibak ettirildikleri basamağın primini ödemek zorundadırlar.

            Yürürlük

            Madde 17 – Bu Yönetmelik 2.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Yürütme

            Madde 18 – Bu Yönetmelik  hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.