YÖNETMELİK

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal

Sigortalar Kanunu Kapsamında Tarımsal Faaliyette

Bulunanların Tespit, Tescil ve Takibi

Hakkında Yönetmelik

Amaç ve Kapsam

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında tarımsal faaliyette bulunanlardan, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların tespit, tescil ve takibine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

Madde 2- Bu Yönetmelik; 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;

Bağ-Kur veya Kurum : Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünü,

İl Müdürlüğü”deyimi : Bağ-Kur İl Müdürlüklerini,

Kanun : Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununu,

Sigortalı : 2926 sayılı Kanun hükümlerine göre sigortalı olanları

ifade eder.

Tarımsal Faaliyetin Tanımı

Madde 4- Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya

mahsus mahallerde ekim, dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini yapmak, avlamak ve muhafaza etmek, taşımak veya ürünlerden sair şekilde faydalanmak ve benzeri işler tarımsal faaliyet sayılır. Ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde tarımsal faaliyetin yapıldığının tespitinde mahalli örf ve adete bakılır.

Sigortalı Sayılanlar

Madde 5- Herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalanlar sigortalı sayılırlar. Ancak, ilk tescil tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlar ile 60 yaşını dolduran erkekler istekleri halinde sigortalılık kapsamına alınırlar.

Sigortalı olmak için tarımsal faaliyet sonucu bir gelir elde edilmesi şart olmayıp fiilen tarımsal faaliyette bulunulması yeterlidir.

-2-

Mülk veya hayvan sahibinin elde edilen üründen belli bir pay almak veya kiralamak suretiyle, mülkünden veya hayvanından başkalarının yararlanmasına izin vermesi, bu Yönetmelik kapsamında ortaklık olarak kabul edilir ve mülk veya hayvan sahibi ile bunlardan yararlananların her biri tarımsal faaliyette bulunanlar kapsamında değerlendirilir.

Sigortalı Sayılmayanlar

Madde 6- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Kanunla veya Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik

kurumlarına sigortalı olarak prim veya kesenek ödeyenler,

b) Yukarıda (a) bendinde belirtilen sosyal güvenlik kurumlarından malullük aylığı,

yaşlılık aylığı veya daimi tam işgöremezlik geliri alanlar ile malullük veya yaşlılık veya tam işgöremezlik geliri almak için talepte bulunanlar,

c) 18 yaşını doldurmayanlar,

d) Tescil tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlar ile 60 yaşını dolduran erkekler,

sigortalı sayılmazlar.

Sigortalılarının Tespitinde Esas Alınacak Kayıtlar

Madde 7- Sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde; valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 21.10.1935 tarih ve 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ile birliklerinin, 18.4.1972 tarih ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24.4.1969 tarih ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan Türkiye Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri Birliği (Pankobirlik) ve diğer tarımsal amaçlı kooperatifler ile bunların üst birliklerinin, Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır.

Bu maddenin birinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, Kurumun isteği üzerine her türlü bilgiyi ve belgeyi verirler.

Sigortalılığın Tespitine İlişkin İşlemler

Madde 8- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ile ilgili diğer bakanlıklar, Hazine Müsteşarlığı ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan kuruluşlar; kendi kayıtlarından ve bağlı ve ilgili kuruluşlarının kayıtlarından Bağ-Kur’un yararlanması ve tarımsal faaliyette bulunan ve Kanuna göre sigortalı sayılanların tespitine yarayacak bilgi ve belgelerin yazılı olarak veya bilgisayar ortamında aktarılması için gerekli düzenlemeleri yapmak ve istenildiğinde bu bilgileri vermekle ilgili tedbirleri alırlar.

İl müdürlükleri, bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen kurum ve kuruluşların il bünyesinde bulunan birimlerinde tarım sigortalılarının tespiti ile ilgili bilgi ve belgeleri doğrudan talep edebilirler. Anılan birimler, istenen bilgi ve belgeleri doğrudan il müdürlüklerine gönderir. Bilgisayar ortamında bilgi

-3-

ve belge aktarımı söz konusu olduğunda, yerel olarak aktarma mümkün ise yerel bazda aktarma işlemi yapılır. Aktarma işleminde kurumların merkezi bilgisayarlarının kullanılması gerektiğinde ise mutabakat çerçevesinde aktarma işlemi gerçekleştirilir.

Muhtarların Bildirme Yükümlülüğü

Madde 9- Köy ve mahalle muhtarları, Kanuna göre sigortalı sayılanları sigortalılıklarının başladığı tarihten, sigortalılığı sona erenleri ise sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma bildirirler.

İl müdürlükleri de, üçer aylık dönemler halinde kendi görev alanında bulunan muhtarlardan Kanun kapsamında tarımsal faaliyete başlayanlar ile tarımsal faaliyetleri sona erenlere ait kayıtları isterler. Muhtarlar, istenilen bilgileri en geç bir ay içinde il müdürlüklerine vermek zorundadırlar. İl müdürlüğünce istenilen kayıtları süresi içinde vermeyen veya eksik ve yanlış bilgi veren muhtarlar, bağlı oldukları valilik veya kaymakamlığa bildirilir.

Kurum ve Kuruluşların Belge İsteme Zorunluluğu

Madde 10- Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf kefalet kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve bankalar, bu Yönetmeliğe göre tarımsal faaliyette bulunanların, ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde; 2926 sayılı Kanun veya diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sigortalı olduklarını gösterir belgeyi istemek ve belge istenenler de bu belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.

Uygulanacak Diğer Hükümler

Madde 11- Bu Yönetmelikte düzenlenmeyen konularda, 2926 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerin ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik

Madde 12- 26.07.1984 tarihli ve 18470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu Hükümlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 13- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 14- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

YÖNETMELİK

Tarım Sigortalılığı Tescili İle İlgili İşlemler,

Başvurma ve Uymak Zorunda Oldukları Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmelik

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmelik, 2926 sayılı Kanuna göre kendi adına ve hesabına bağımsız olarak tarımsal faaliyette bulunan sigortalıların, tescili ile ilgili işlemler, başvurma ve uymak zorunda oldukları usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik; Tarım sigortalısı olabileceklerin niteliklerini, başvurma usulünü, sigortalılığın başlangıcını ve sona ermesini, basamak seçimini ve yükseltilmesinin usul ve esasları ile sağlanan sigorta yardımlarını kapsar.

KANUNİ DAYANAK

Madde 3- Bu yönetmelik; 2.8.2003 tarih ve 4956 sayılı Kanunun 49. maddesinin 2. Fıkrası hükmüne göre hazırlanmıştır.

TANIMLAR

Madde 4- Bu yönetmelikte yer alan;

a) Bağ-Kur veya “Kurum” Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünü veya Bağ-Kur il müdürlüklerini,

b) “2926 sayılı Kanun” Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununu,

c) “1479 sayılı Kanun” Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununu,

d) “Sigortalı” bu yönetmeliğe göre 2926 sayılı Kanuna göre sigortalı olanları,

ifade eder.

BAŞVURMA

Madde 5- Başvuru kurumca hazırlanan ve sigortalıca usulüne uygun doldurularak

imzalanan ve tarımsal faaliyetin yapıldığı mahaldeki köy ve mahalle muhtarlarına onaylattırılan “2926 sayılı Kanuna Göre Bağ-Kur’a Giriş Bildirgesi”nin ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğüne verilmesi veya posta ile gönderilmesi suretiyle yapılır.

-2-

Sigortalılık kapsamına girenler, kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde başvurma işlemini yapmak zorundadır.

BAŞVURMA SÜRESİ

Madde 6- Kanunun 5 ve 7. maddesi gereğince;

a) Tarımsal faaliyete başladıkları tarihten önce 18 yaşını dolduran ve kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptıranlar kapsam tarihinden,

b) Tarımsal faaliyete başladıkları tarihten sonra 18 yaşını dolduranlar, 18 yaşını

doldurdukları yılı takip eden yılbaşından,

itibaren en geç üç ay içinde “2926 sayılı Kanuna Göre Bağ-Kur’a Giriş Bildirgesini” bu yönetmeliğin 5. Maddesi gereğince düzenleyip ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğüne vermek zorundadırlar.

a) Üç aylık başvurma süresinin hesabında, bildirge Kuruma elden verilmiş ise

verildiği, posta ile normal gönderilmiş ise alındığı, iadeli taahhütlü olarak gönderilmiş ise postaya verildiği tarih sigortalılık başlamasında esas alınır.

b) Başvurma süresi olan üç ay içerisinde kayıt ve tescilini yaptırmayanların

sigortalılık hak ve yükümlülükleri, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlar.

YENİDEN BAŞVURMA

Madde 7- Sigortalılık niteliğini kaybedenlerden yeniden bu Kanun kapsamına girenler, kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak yeniden sigortalılıklarını başlatmak zorundadırlar.

a) Yeniden sigortalılık kapsamına girenler Kurumca hazırlanan “2926 sayılı Kanuna Göre Bağ-Kur Sigortalılık Belgesini” başvurma usul ve esaslarına uygun olarak düzenleyip ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğüne verilmesi ile yapılır.

b) Yeniden sigortalılık kapsamına girenlerden yeniden sigortalılık için talepte

bulunmadan kapsama girdikleri tarihten itibaren iradi prim ödemesinde bulunulması halinde ilgililerin bu ödemelerin irade beyan kabul edilmesine dair yazılı talepleri halinde, ödeme kapsam tarihinden itibaren üç ay içinde yapılmış ise kapsam tarihinden itibaren

-3-

üç aydan sonra yapılmış ise ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren yeniden sigortalılık için başvurulmuş sayılır.

BAŞVURMA ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER

Madde 8-

a) Yeniden başvurma talebine ilişkin sigortalılık belgesi ilgili Bağ-Kur il müdürlüğüne elden verilmiş ise verildiği, posta ile normal gönderilmiş ise alındığı, iadeli taahhütlü gönderilmiş ise postaya verildiği tarih belgenin üzerine yazılır.

b) Yeniden sigortalılık kapsamına girenlerden kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde prim ödemesinde bulunanlar kapsam tarihinden itibaren, bu süreyi geçirenler ise ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren yeniden sigortalılık için talepte bulunmuş sayılırlar.

a) Yeniden sigortalılık için yazılı talepte bulunulması veya yeniden sigortalılık

kapsamına girdikleri tarihten sonra yeniden sigortalılıklarının başlatılması için iradi prim ödemesinde bulunanlardan bu ödemelerini irade beyanı olarak kabul edilmesi için yazılı talepte bulunanlarla ilgili olarak, Kurumca yapılacak inceleme sonucunda, yeniden sigortalılık niteliğini taşıdıkları tesbit edilenlerin yeniden sigortalılıkları tarım sigortası kütüğüne işlenir. Sigortalılık niteliğini taşımadıkları anlaşılanlara durum yazı ile bildirilir.

MUHTARLARIN BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Madde 9- Kanunun 8. maddesinde öngörüldüğü üzere, köy ve mahalle muhtarları, bu Kanuna göre sigortalı sayılanları sigortalılıklarının başladığı tarihten, sigortalılığı sona erenleri ise sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurumca hazırlanan “Tarım Sigortalılığı Bildirim Cetvelleri”ni doldurmak ve tasdik etmek suretiyle ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdürler.

KAMU KURUM VE KURULUŞLARININ BELGE İSTEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Madde 10- Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf kefalet kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve bankalar bu kanuna göre zorunlu sigortalı olanlarla ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde sigortalı olduklarını gösterir belgeyi istemek ve belge istenenler de bu belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.

Kanun hükmü gereğince kendilerinden sigortalı olup olmadıklarına ilişkin belge istenen çiftçilerimizden, bu kanun kapsamında oldukları halde tescillerini yaptırmayanların kayıt ve tescilleri yapılarak sigortalılıkları başlatılacak, kanun kapsamında bulunmayanlar için kapsamda bulunmadıklarına ilişkin belge verilecektir.

-4-

RE’SEN TESCİL

Madde 11- Tarımsal faaliyetleri nedeniyle bu kanun kapsamında sigortalı olması gerekenlerden, kapsama girdikleri tarihten itibaren başvurma süresi olan üç ay içinde, Kurumca hazırlanan ve usulüne uygun olarak düzenlenen “2926 sayılı Kanuna göre Bağ-Kur sigortalılık belgesi”ni ilgili Bağ-Kur İl Müdürlüğüne intikal ettirmek suretiyle Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemleri Kanunun 10. maddesinde belirtilen kurum ve kuruluş kayıtları ile Tarım Sigortalılığı Bildirim Cetvellerindeki bilgiler esas alınarak Kurumca re’sen yapılarak sigortalılıkları re’sen tescil işleminin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılır.

Bu durum sigortalıya yazı ile bildirilir.

TESCİL İŞLEMLERİNDE ESAS ALINACAK KAYITLAR

Madde 12- Sigortalıların tescil, terk ve yeniden sigortalılık kayıt ve işlemlerinin yapılmasında, valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının 21.10.1935 tarih ve 2834 sayılı Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ile birliklerinin, 18.4.1972 tarih ve 1581 sayılı Kanuna göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24.4.1969 tarih ve 1163 sayılı kooperatifler Kanununa göre kurulan pancar ekiciler istihsal kooperatifleri ile birliği (pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır.

Yukarıda belirtilen bu merci, kurum, kuruluş, kooperatifler ve birlikleri ile şirket ve bankalar, Kurumun isteği üzerine her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler.

SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİ VE YAPILACAK İŞLEMLER

Madde 13- Tarım sigortalılarından;

a) Tarımsal faaliyette bulunanlar, tarımsal faaliyetlerine son verdikleri tarihten,

b) Diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce,

Sigortalılıkları sona erer.

Sigortalılıkları sona erenler, sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren üç ay

içinde Kuruma başvurarak kayıtlarını sildirmek zorundadırlar.

-5-

Ayrıca, köy veya mahalle muhtarları sigortalılıkları sona erenleri, sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde bağlı bulundukları illerdeki Bağ-Kur İl Müdürlüklerine bildirmek zorundadırlar.

Sigortalılığı sona erenler bildirim görevi hem muhtar vasıtasıyla yapılabileceği gibi hemde sigortalılığının sona ermesi ile ilgili belgeleri muhtara tasdik ettirmek suretiyle bizzat da yapılabilir. Bu görevin yerine getirilmesinde hem sigortalı hem de muhtar sorumludur.

TEBLİGATLAR

Madde 14- Bu yönetmeliğin uygulanmasında sigortalıya yapılacak tebligatlar, sigortalının Kuruma bildirdiği son adresine yapılır. Sigortalının son adresine yapılan tebligat sigortalıya yapılmış sayılır.

UYGULANACAK DİĞER HÜKÜMLER

Madde 15- Bu yönetmelikte yer almayan hususlarda 2926 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerin, tarım sigortalılığı ile bağdaşan hükümleri uygulanır.

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN YÖNETMELİK

Madde 16- 26 Temmuz 1984 tarih ve 18470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışan Sigortalıların Tescili İle İlgili İşlemler, Başvurma ve Uymak Zorunda Oldukları Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.

YÜRÜRLÜK

Madde 17- Bu yönetmelik 2.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

YÜRÜTME

Madde 18- Bu yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.